<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="X24n0464"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 464 金刚经採微</title> <title xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经数位版, No. 464 金刚经採微</title> <author>宋 昙应述</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.poyung</name></respStmt> </editionStmt> <extent>2卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">24</idno>.<idno type="no">464</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2022-10-15 17:14:39 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">金刚经採微</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入，CBETA 扫瞄辨识</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>原书标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【卍续】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB00450"> <charName>CBETA CHARACTER CB00450</charName> <mapping cb:dec="983490" type="PUA">U+F01C2</mapping> <mapping type="unicode">U+4A25</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[雨/隻]</value></charProp></char> <char xml:id="CB02494"> <charName>CBETA CHARACTER CB02494</charName> <mapping cb:dec="985534" type="PUA">U+F09BE</mapping> <mapping type="unicode">U+47E6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>跋</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+(乏-之+友)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15097"> <charName>CBETA CHARACTER CB15097</charName> <mapping cb:dec="998137" type="PUA">U+F3AF9</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+9EAB</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>面</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[麸-夫+丐]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15150"> <charName>CBETA CHARACTER CB15150</charName> <mapping cb:dec="998190" type="PUA">U+F3B2E</mapping> <mapping type="unicode">U+29BED</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鬓</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[鬃-示+(眉-目+贝)]</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2006-08-03T16:51:57"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="X" xml:id="X24.0464.0604a" n="0604a"/> <lb ed="X" n="0604a01"/> <lb ed="X" n="0604a02"/> <lb ed="X" n="0604a03"/> <lb ed="X" n="0604a04"/> <lb ed="X" n="0604a05"/><cb:docNumber>No. 464</cb:docNumber> <lb ed="X" n="0604a06"/><lb ed="R092" n="0171a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>金刚般若波罗蜜经<anchor xml:id="nkr_note_add_0604a0601" n="0604a0601"/><anchor xml:id="beg0604a0601" n="0604a0601"/>采<anchor xml:id="end0604a0601"/>微卷上</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0604a07"/><lb ed="R092" n="0171a01"/><cb:div><p xml:id="pX24p0604a0701"><note place="inline">癸未坐制于<name role="" type="person">白雲庵</name>再考详定见有此注方可传焉</note>。</p> <lb ed="X" n="0604a08"/><lb ed="R092" n="0171a02"/><byline cb:type="author">钱唐释 昙应 述</byline> <lb ed="X" n="0604a09"/><lb ed="R092" n="0171a03"/><p xml:id="pX24p0604a0901">决群疑而起行。益品彙以无私。陶育圣凡。笵围空 <lb ed="X" n="0604a10"/><lb ed="R092" n="0171a04"/>有。寧越金刚般若哉。无著因定得偈。天亲受颂成 <lb ed="X" n="0604a11"/><lb ed="R092" n="0171a05"/>文。非兜率慈尊。孰开荒至教。但斯经也。词源渺浩。 <lb ed="X" n="0604a12"/><lb ed="R092" n="0171a06"/>義海冲深。僧佉<note place="inline">阿僧佉。此云无著</note>重著论以抗行。吴兴复 <lb ed="X" n="0604a13"/><lb ed="R092" n="0171a07"/>撰疏而赞述。对经考论。<anchor xml:id="nkr_note_add_0604a1301" n="0604a1301"/><anchor xml:id="beg0604a1301" n="0604a1301"/>已<anchor xml:id="end0604a1301"/>尽幽玄。寻疏证经。未为 <lb ed="X" n="0604a14"/><lb ed="R092" n="0171a08"/>全当。科判虽準绳有在。解释则義理乖违。于是。不 <lb ed="X" n="0604a15"/><lb ed="R092" n="0171a09"/>得<anchor xml:id="nkr_note_add_0604a1501" n="0604a1501"/><anchor xml:id="beg0604a1501" n="0604a1501"/>已<anchor xml:id="end0604a1501"/>。管窥天台義意。摸论大涂。挍彼申明。是非别 <lb ed="X" n="0604a16"/><lb ed="R092" n="0171a10"/>矣。仍取天亲補助。及今古优长。故曰<anchor xml:id="nkr_note_add_0604a1601" n="0604a1601"/><anchor xml:id="beg0604a1601" n="0604a1601"/>采<anchor xml:id="end0604a1601"/>微。盖<anchor xml:id="nkr_note_add_0604a1602" n="0604a1602"/><anchor xml:id="beg0604a1602" n="0604a1602"/>采<anchor xml:id="end0604a1602"/>摘 <lb ed="X" n="0604a17"/><lb ed="R092" n="0171a11"/><note place="inline">他历切</note>众妙。直注于经。庶阅者易解耳。</p><p xml:id="pX24p0604a1716" cb:place="inline">时绍兴壬子 <lb ed="X" n="0604a18"/><lb ed="R092" n="0171a12"/>仲春二十有三日寓思溪兰若叙</p> <lb ed="X" n="0604a19"/><lb ed="R092" n="0171a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0604a1901">金刚般若波罗蜜经</p></cb:div> <lb ed="X" n="0604a20"/><lb ed="R092" n="0171a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0604a2001">释经为二。初释题。二释文。释题者。悬览一经大義。 <lb ed="X" n="0604a21"/><lb ed="R092" n="0171a15"/>以释首题。大義者。五重玄義。所谓名体宗用教相 <lb ed="X" n="0604a22"/><lb ed="R092" n="0171a16"/>也。初释名则喩法为名。金刚是喩。般若等是法。金 <lb ed="X" n="0604a23"/><lb ed="R092" n="0171a17"/>刚者。无著论释有二意。一约金刚宝。二约画金刚 <lb ed="X" n="0604a24"/><lb ed="R092" n="0171a18"/>形。且约金刚宝者。此宝出天竺国。梵语<g ref="#CB02494">跋</g>折罗。亦 <pb ed="X" xml:id="X24.0464.0604b" n="0604b"/> <lb ed="X" n="0604b01"/><lb ed="R092" n="0171b01"/>名斫迦罗。此云金刚。谓金中精坚者也。刚生金中。 <lb ed="X" n="0604b02"/><lb ed="R092" n="0171b02"/>百炼不消。可以切玉。取以坚利能断壞万物。如般 <lb ed="X" n="0604b03"/><lb ed="R092" n="0171b03"/>若能断万惑。故以为喩。吾祖云。般若如金刚。随所 <lb ed="X" n="0604b04"/><lb ed="R092" n="0171b04"/>拟皆碎。无著云。能断者。般若波罗蜜中。闻思修所 <lb ed="X" n="0604b05"/><lb ed="R092" n="0171b05"/>断。如金刚断处而断。若尔。如大品等诸般若。莫不 <lb ed="X" n="0604b06"/><lb ed="R092" n="0171b06"/>皆有能断之力。何独此经以金刚为喩。答。良以此 <lb ed="X" n="0604b07"/><lb ed="R092" n="0171b07"/>会之前。大品等席。<persName>佛</persName>悉令众生。住是般若。故使<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0604b08"/><lb ed="R092" n="0171b08"/>种姓不断。而护念付嘱。且闻者必疑。般若乃果。<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0604b09"/><lb ed="R092" n="0171b09"/>所住之法。众生垢重。当云何住。是折伏散乱。众虽 <lb ed="X" n="0604b10"/><lb ed="R092" n="0171b10"/>伏疑。未由开决。空生至此。为众断疑故。述昔兴歎 <lb ed="X" n="0604b11"/><lb ed="R092" n="0171b11"/>问降住事。<persName>佛</persName>为释疑故答。则令住是般若者。如金 <lb ed="X" n="0604b12"/><lb ed="R092" n="0171b12"/>刚能断烦恼。故论云。<note place="inline">下去论云。无著论也</note>此小金刚波罗蜜。 <lb ed="X" n="0604b13"/><lb ed="R092" n="0171b13"/>以如是名显势力。以如是金刚之名。显般若势力。 <lb ed="X" n="0604b14"/><lb ed="R092" n="0171b14"/>故知。絓是般若。皆有是力。此既诸般若之释疑经。 <lb ed="X" n="0604b15"/><lb ed="R092" n="0171b15"/>是故金刚二字。文虽出此。義实通为诸般若之作 <lb ed="X" n="0604b16"/><lb ed="R092" n="0171b16"/>譬。由是持说者。福重功深。二约画形者。如论云又 <lb ed="X" n="0604b17"/><lb ed="R092" n="0171b17"/>如画金刚形。初後阔。中则狭。如是般若波罗蜜。中 <lb ed="X" n="0604b18"/><lb ed="R092" n="0171b18"/>狭者。谓净心地。初後阔者。谓信行地<persName>如来</persName>地。此显 <lb ed="X" n="0604b19"/><lb ed="R092" n="0172a01"/>示不共義也。释曰。则力士金刚之杵。有摧物之功。 <lb ed="X" n="0604b20"/><lb ed="R092" n="0172a02"/>可譬此经地位。是以一十六住。总名信行地。第十 <lb ed="X" n="0604b21"/><lb ed="R092" n="0172a03"/>八上求<persName>佛</persName>地。名<persName>如来</persName>地。上求<persName>佛</persName>地中。复有六种具 <lb ed="X" n="0604b22"/><lb ed="R092" n="0172a04"/>足。于第六心具足中。又有六義。如是则初後阔。中 <lb ed="X" n="0604b23"/><lb ed="R092" n="0172a05"/>间唯第十七入证道一住处。名净心地。所谓狭也。 <lb ed="X" n="0604b24"/><lb ed="R092" n="0172a06"/>故如金刚形。而特言画者。以此间无此宝。但传画 <pb ed="X" xml:id="X24.0464.0604c" n="0604c"/> <lb ed="X" n="0604c01"/><lb ed="R092" n="0172a07"/>像故云耳。此意既拟地位。则别在兹经论。所谓显 <lb ed="X" n="0604c02"/><lb ed="R092" n="0172a08"/>示不共義者。则显初意。与诸般若共也。般若者。或 <lb ed="X" n="0604c03"/><lb ed="R092" n="0172a09"/>有翻。名智慧。或无翻。以生善故。孤山谓。不云智慧 <lb ed="X" n="0604c04"/><lb ed="R092" n="0172a10"/>者。良以般若天言。智慧人语。天言尊重。人语轻薄。 <lb ed="X" n="0604c05"/><lb ed="R092" n="0172a11"/>意存生善。由来不翻。今言般若。必具三种。谓方便 <lb ed="X" n="0604c06"/><lb ed="R092" n="0172a12"/>般若。观照般若。实相般若。则总题以冠别文。故文 <lb ed="X" n="0604c07"/><lb ed="R092" n="0172a13"/>文之下。皆具三种。可以意知。疏云。准大论有二种 <lb ed="X" n="0604c08"/><lb ed="R092" n="0172a14"/>般若。谓世间般若。出世间般若。世间者。但于俗谛 <lb ed="X" n="0604c09"/><lb ed="R092" n="0172a15"/>而求满智。出世间者。即于佈施持戒等。心无染著。 <lb ed="X" n="0604c10"/><lb ed="R092" n="0172a16"/>乃至摄心散心。不可得故。当知三藏多修世间般 <lb ed="X" n="0604c11"/><lb ed="R092" n="0172a17"/>若。如劬嫔大臣分地息诤。即其事也。摩诃衍门。正 <lb ed="X" n="0604c12"/><lb ed="R092" n="0172a18"/>修出世间般若。以观佈施等因缘即空。性相叵得 <lb ed="X" n="0604c13"/><lb ed="R092" n="0172b01"/>故。又衍门中。有共不共般若。复通部教。约部则方 <lb ed="X" n="0604c14"/><lb ed="R092" n="0172b02"/>等般若名共。由共二乘故。花严名不共。此经不入 <lb ed="X" n="0604c15"/><lb ed="R092" n="0172b03"/>二乘人手故。若约教则别在第四时。由般若部通 <lb ed="X" n="0604c16"/><lb ed="R092" n="0172b04"/>三教。通教则三乘同学。名共教。别圆则二乘不闻。 <lb ed="X" n="0604c17"/><lb ed="R092" n="0172b05"/>名不共教。荆溪云。故此二共俱共二乘。即部教二 <lb ed="X" n="0604c18"/><lb ed="R092" n="0172b06"/>共也。此经正当约教。非约部義。问。约教则方等。具 <lb ed="X" n="0604c19"/><lb ed="R092" n="0172b07"/>有四教。亦应受共不共名。何故别在第四时耶。答。 <lb ed="X" n="0604c20"/><lb ed="R092" n="0172b08"/>荆溪云。以方等经。多顺弹诃。共義稍疏。问。共不共 <lb ed="X" n="0604c21"/><lb ed="R092" n="0172b09"/>二种般若。为一座同闻。为异席说。若一座。别圆亦 <lb ed="X" n="0604c22"/><lb ed="R092" n="0172b10"/>共二乘。若异席。般若通被三教。答。诸部般若。通被 <lb ed="X" n="0604c23"/><lb ed="R092" n="0172b11"/>三教。则二乘同座。虽闻别圆。闻而不解。无受润因。 <lb ed="X" n="0604c24"/><lb ed="R092" n="0172b12"/>状当聋哑。故释籤云。诸部般若。以但不但二种中 <pb ed="X" xml:id="X24.0464.0605a" n="0605a"/> <lb ed="X" n="0605a01"/><lb ed="R092" n="0172b13"/>道不共之法。共二乘说。若尔。但是共说。不与共证。 <lb ed="X" n="0605a02"/><lb ed="R092" n="0172b14"/>波罗蜜。此翻到彼岸。又云度无极。或云事究竟。经 <lb ed="X" n="0605a03"/><lb ed="R092" n="0172b15"/>者通名也。梵语修多罗。義翻为经。盖经由圣人心 <lb ed="X" n="0605a04"/><lb ed="R092" n="0172b16"/>口故称经。无翻亦名经。盖此方圣人所说。六籍称 <lb ed="X" n="0605a05"/><lb ed="R092" n="0172b17"/>经。以此代彼。法王所说。亦称经也。天台解经。凡约 <lb ed="X" n="0605a06"/><lb ed="R092" n="0172b18"/>三种。谓教行理。经云。书写读诵者。即教经也。信解 <lb ed="X" n="0605a07"/><lb ed="R092" n="0173a01"/>受持者。即行经也。诸<persName>佛</persName>菩萨从此经出者。即理经 <lb ed="X" n="0605a08"/><lb ed="R092" n="0173a02"/>也。虽约三种。首题称经。唯能诠教经。行理即教下 <lb ed="X" n="0605a09"/><lb ed="R092" n="0173a03"/>所诠也。天台云。外国种修多罗。圣教之都名。荆溪 <lb ed="X" n="0605a10"/><lb ed="R092" n="0173a04"/>云。一代教法。皆名为经。此释名竟。若馀四章。则实 <lb ed="X" n="0605a11"/><lb ed="R092" n="0173a05"/>相为体。一经所诠故。檀波罗蜜为宗。檀義摄六。一 <lb ed="X" n="0605a12"/><lb ed="R092" n="0173a06"/>经所修之要故。破人法二执为用。文文荡相故。摩 <lb ed="X" n="0605a13"/><lb ed="R092" n="0173a07"/>诃衍为教相。熟酥味故。若就首题。则总三般若为 <lb ed="X" n="0605a14"/><lb ed="R092" n="0173a08"/>名。观照乃当其宗。实相方便。体用可知。所谓释名。 <lb ed="X" n="0605a15"/><lb ed="R092" n="0173a09"/>总此三法体宗用。分对三法。三一总别。斯之谓欤。</p> <lb ed="X" n="0605a16"/><lb ed="R092" n="0173a10"/><p xml:id="pX24p0605a1601">△二释文。今依无著一十八住科判经文。其馀细 <lb ed="X" n="0605a17"/><lb ed="R092" n="0173a11"/>目。尽从论解。此外或補以疏家。亦随宜裁酌。有理 <lb ed="X" n="0605a18"/><lb ed="R092" n="0173a12"/>存焉。问无著菩萨。入日光三昧。上陞兜率。亲于慈 <lb ed="X" n="0605a19"/><lb ed="R092" n="0173a13"/>氏尊处。受八十颂。何意复造论。作一十八住释经。 <lb ed="X" n="0605a20"/><lb ed="R092" n="0173a14"/>答。八十颂。但直颂经文。未有科判。则行位次第。其 <lb ed="X" n="0605a21"/><lb ed="R092" n="0173a15"/>旨未明。由是别造论伸通。问。八十颂。分二十七断 <lb ed="X" n="0605a22"/><lb ed="R092" n="0173a16"/>疑生起。血脉宛顺。何无阶次。答。分文科判意出天 <lb ed="X" n="0605a23"/><lb ed="R092" n="0173a17"/>亲。无著但得其颂。问。二论可会同不。答。不须。以经 <lb ed="X" n="0605a24"/><lb ed="R092" n="0173a18"/>意多含。各取義释。此经三分分文。从如是至敷座 <pb ed="X" xml:id="X24.0464.0605b" n="0605b"/> <lb ed="X" n="0605b01"/><lb ed="R092" n="0173b01"/>而坐。是序分。从长老须菩提在大众中去。是正宗 <lb ed="X" n="0605b02"/><lb ed="R092" n="0173b02"/>分。若如疏家。以此文分属别序者。别序乃表发正 <lb ed="X" n="0605b03"/><lb ed="R092" n="0173b03"/>宗。若非所表。序義不成。今以此文属正宗者。从座 <lb ed="X" n="0605b04"/><lb ed="R092" n="0173b04"/>而起。虽未彰言。事必属正。離座由请法故。三从须 <lb ed="X" n="0605b05"/><lb ed="R092" n="0173b05"/>菩提若有人去。是流通分。论谓不染行住。即弘通 <lb ed="X" n="0605b06"/><lb ed="R092" n="0173b06"/>无染也。且序有通别之异。通序则三世道同。以今 <lb ed="X" n="0605b07"/><lb ed="R092" n="0173b07"/><persName>佛</persName>一期大小众经。悉安如是等语故。别序则教门 <lb ed="X" n="0605b08"/><lb ed="R092" n="0173b08"/>機别。而经经由藉悉异故。且通序者。<persName>佛</persName>临涅槃。阿 <lb ed="X" n="0605b09"/><lb ed="R092" n="0173b09"/>难以四事请问。<persName>佛</persName>令一切经初。悉安如是我闻等。 <lb ed="X" n="0605b10"/><lb ed="R092" n="0173b10"/>睹此等语。信是<persName>佛</persName>说。故曰证信序。或云经前序。如 <lb ed="X" n="0605b11"/><lb ed="R092" n="0173b11"/>来付嘱一切经前。令安是语故。或云经後序。结集 <lb ed="X" n="0605b12"/><lb ed="R092" n="0173b12"/>时方安故。或云破邪序。对破外道阿欧故。此经前 <lb ed="X" n="0605b13"/><lb ed="R092" n="0173b13"/>具有六事。则離<persName>佛</persName>及处也。就此分六。</p><p xml:id="pX24p0605b1315" cb:place="inline">△初所传之 <lb ed="X" n="0605b14"/><lb ed="R092" n="0173b14"/>理。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0605b15"/><lb ed="R092" n="0173b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0605b1501">如是。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0605b16"/><lb ed="R092" n="0173b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0605b1601">肇师谓。如是者。信顺之辞。信则所闻之理会。顺则 <lb ed="X" n="0605b17"/><lb ed="R092" n="0173b17"/>师资之道成。大论云。如是義者。即是信。若人心中 <lb ed="X" n="0605b18"/><lb ed="R092" n="0173b18"/>有信淸净。是人能入<persName>佛</persName>法。若无信。是人不能入<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0605b19"/><lb ed="R092" n="0174a01"/>法。不信者。言是事不如是。信者。言是事如是。无信 <lb ed="X" n="0605b20"/><lb ed="R092" n="0174a02"/>者。譬如牛皮未柔。不可屈折。有信者。譬如牛皮<anchor xml:id="nkr_note_add_0605b2001" n="0605b2001"/><anchor xml:id="beg0605b2001" n="0605b2001"/>已<anchor xml:id="end0605b2001"/> <lb ed="X" n="0605b21"/><lb ed="R092" n="0174a03"/>柔。随用可作。复次经中说信为手。如人有手。入宝 <lb ed="X" n="0605b22"/><lb ed="R092" n="0174a04"/>山中。自在取宝。有信亦如是。入<persName>佛</persName>法宝山中。自在 <lb ed="X" n="0605b23"/><lb ed="R092" n="0174a05"/>所取。无信如无手人。入宝山中。非但不能取宝。以 <lb ed="X" n="0605b24"/><lb ed="R092" n="0174a06"/>无手故。动转反为宝之所伤。无信亦如是。入<persName>佛</persName>法 <pb ed="X" xml:id="X24.0464.0605c" n="0605c"/> <lb ed="X" n="0605c01"/><lb ed="R092" n="0174a07"/>宝山。非但无所得。以无信故。谤法堕苦。是则以有 <lb ed="X" n="0605c02"/><lb ed="R092" n="0174a08"/>如是信故。乃有所闻。吾祖谓。如是者。乃一部所闻 <lb ed="X" n="0605c03"/><lb ed="R092" n="0174a09"/>法体也。</p><p xml:id="pX24p0605c0304" cb:place="inline">△二能传之人。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0605c04"/><lb ed="R092" n="0174a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0605c0401">我闻。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0605c05"/><lb ed="R092" n="0174a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0605c0501">肇师云。明出经者亲承圣旨。无传闻之谬。然阿难。 <lb ed="X" n="0605c06"/><lb ed="R092" n="0174a12"/>当结集时。见爱<anchor xml:id="nkr_note_add_0605c0601" n="0605c0601"/><anchor xml:id="beg0605c0601" n="0605c0601"/>已<anchor xml:id="end0605c0601"/>除。二我都尽。今称我者。以传法 <lb ed="X" n="0605c07"/><lb ed="R092" n="0174a13"/>故。随顺世间。假名称我也。闻者。大论谓。耳根不壞。 <lb ed="X" n="0605c08"/><lb ed="R092" n="0174a14"/>声在可闻处。作意欲闻。则根尘意和合。故有闻也。 <lb ed="X" n="0605c09"/><lb ed="R092" n="0174a15"/>大论云。随俗说我。和合称闻。然阿难结集时。登高 <lb ed="X" n="0605c10"/><lb ed="R092" n="0174a16"/>座<anchor xml:id="nkr_note_add_0605c1001" n="0605c1001"/><anchor xml:id="beg0605c1001" n="0605c1001"/>已<anchor xml:id="end0605c1001"/>。大迦葉。执尼师壇。礼敬慇勤。如<persName>佛</persName>无异。大众 <lb ed="X" n="0605c11"/><lb ed="R092" n="0174a17"/>睹此。各怀疑情。且迦葉既为四众而作依止。非<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0605c12"/><lb ed="R092" n="0174a18"/>不尔。今礼敬如此。莫世尊重出耶。或疑。莫他方<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0605c13"/><lb ed="R092" n="0174b01"/>来耶。或疑。高座阿难。莫阿难成<persName>佛</persName>耶。故知三疑竞 <lb ed="X" n="0605c14"/><lb ed="R092" n="0174b02"/>起。由迦葉礼敬而生。一称我闻。知是结集敬法故 <lb ed="X" n="0605c15"/><lb ed="R092" n="0174b03"/>礼。则三疑顿息。自旧或云权疑。为启当来诚信故。 <lb ed="X" n="0605c16"/><lb ed="R092" n="0174b04"/>若尔。只应疑阿难作<persName>佛</persName>。何须此二疑耶。或谓实疑。 <lb ed="X" n="0605c17"/><lb ed="R092" n="0174b05"/>以阿难登座。形容似<persName>佛</persName>。众不识故疑。若尔。只应疑 <lb ed="X" n="0605c18"/><lb ed="R092" n="0174b06"/>世尊重出。与他方<persName>佛</persName>来。何须疑阿难成<persName>佛</persName>耶。然则 <lb ed="X" n="0605c19"/><lb ed="R092" n="0174b07"/>今说权实如何。须知。既由迦葉礼敬。事反常情。众 <lb ed="X" n="0605c20"/><lb ed="R092" n="0174b08"/>遂生疑。乃实疑也。</p><p xml:id="pX24p0605c2008" cb:place="inline">△三会理之时。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0605c21"/><lb ed="R092" n="0174b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0605c2101">一时。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0605c22"/><lb ed="R092" n="0174b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0605c2201">合云某年月日。由彼土三际。此方四时。岁令不同。 <lb ed="X" n="0605c23"/><lb ed="R092" n="0174b11"/>不可翻译。但以说经始末。总云一时。则四众感教 <lb ed="X" n="0605c24"/><lb ed="R092" n="0174b12"/>得益之时也。</p><p xml:id="pX24p0605c2406" cb:place="inline">△四秉承之主。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X24.0464.0606a" n="0606a"/> <lb ed="X" n="0606a01"/><lb ed="R092" n="0174b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0606a0101"><persName>佛</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0606a02"/><lb ed="R092" n="0174b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0606a0201">大论云。<persName>佛陀</persName>。此云知者。知何等法。谓三世众生数。 <lb ed="X" n="0606a03"/><lb ed="R092" n="0174b15"/>非众生数。常无常等。一切诸法。菩提树下。了了觉 <lb ed="X" n="0606a04"/><lb ed="R092" n="0174b16"/>知。故名<persName>佛</persName>也。然只树下一<persName>佛</persName>。随四教之機所见。则 <lb ed="X" n="0606a05"/><lb ed="R092" n="0174b17"/>四<persName>佛</persName>。色相不同。今是衍经。且论三<persName>佛</persName>。</p><p xml:id="pX24p0606a0515" cb:place="inline">△五所闻之 <lb ed="X" n="0606a06"/><lb ed="R092" n="0174b18"/>地。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0606a07"/><lb ed="R092" n="0175a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0606a0701">在<name role="" type="person">舍卫国</name>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0606a08"/><lb ed="R092" n="0175a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0606a0801">在者。住也。舍卫。正云室利罗筏悉底。讹言舍卫。亦 <lb ed="X" n="0606a09"/><lb ed="R092" n="0175a03"/><name role="" type="person">舍婆提</name>。新翻豐德。谓国豐四事。一财物。二欲尘。三 <lb ed="X" n="0606a10"/><lb ed="R092" n="0175a04"/>多闻。四解脱。旧翻闻物。十二遊行经云。无物不有。 <lb ed="X" n="0606a11"/><lb ed="R092" n="0175a05"/>天下闻之。故曰闻物。大论云。<persName>佛</persName>知恩故。多住王舍 <lb ed="X" n="0606a12"/><lb ed="R092" n="0175a06"/>城及<name role="" type="person">舍婆提</name>。以报生身地恩。故住<name role="" type="person">舍婆提</name>。以报法 <lb ed="X" n="0606a13"/><lb ed="R092" n="0175a07"/>身地恩。故住<name role="" type="person">王舍城</name>。法身于生身勝故。二城中。多 <lb ed="X" n="0606a14"/><lb ed="R092" n="0175a08"/>住<name role="" type="person">王舍城</name>。问。经说生<name role="" type="person">迦毘罗</name>国。何故论云。生舍婆 <lb ed="X" n="0606a15"/><lb ed="R092" n="0175a09"/>提耶。答。西域记云。迦毘与舍卫相邻。同是中印土 <lb ed="X" n="0606a16"/><lb ed="R092" n="0175a10"/>境。故此言之。问。<name role="" type="person">迦毘罗</name>国。是<persName>佛</persName>生处。何故不多住 <lb ed="X" n="0606a17"/><lb ed="R092" n="0175a11"/>耶。答。大论云。<persName>佛</persName>初还国。迦葉兄弟千比丘。本修婆 <lb ed="X" n="0606a18"/><lb ed="R092" n="0175a12"/>罗门法。苦行山间。形容憔悴。父王见之。以此诸比 <lb ed="X" n="0606a19"/><lb ed="R092" n="0175a13"/>丘。不足光饰<persName>世尊</persName>。即选诸释贵人子弟。兼又壮户。 <lb ed="X" n="0606a20"/><lb ed="R092" n="0175a14"/>遣一人强令出家。有善心乐道。有不乐者。此诸释 <lb ed="X" n="0606a21"/><lb ed="R092" n="0175a15"/>比丘。不应在本生处。何以故。既未離欲。若近亲属。 <lb ed="X" n="0606a22"/><lb ed="R092" n="0175a16"/>必染著心生。为护此辈故。不多住<name role="" type="person">迦毘罗</name>国。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0606a23"/><lb ed="R092" n="0175a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0606a2301"><name role="" type="person">祇树给孤独园</name>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0606a24"/><lb ed="R092" n="0175a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0606a2401">祇树者。梵语祇洹。亦名祇陀。正言誓多。此翻战勝。 <pb ed="X" xml:id="X24.0464.0606b" n="0606b"/> <lb ed="X" n="0606b01"/><lb ed="R092" n="0175b01"/>波斯匿王太子也。法镜经。目为勝氏树焉。<name role="" type="person">给孤独</name>。 <lb ed="X" n="0606b02"/><lb ed="R092" n="0175b02"/>梵语须达多。此云<name role="" type="person">给孤独</name>。亦名善施。以此长者仁 <lb ed="X" n="0606b03"/><lb ed="R092" n="0175b03"/>慈。常给济孤独。善能行施故。国人以此称之。南山 <lb ed="X" n="0606b04"/><lb ed="R092" n="0175b04"/>灵感传云。祇洹寺基址。东西仅十里。南北七里馀 <lb ed="X" n="0606b05"/><lb ed="R092" n="0175b05"/>七十步。初须达诣太子买园。太子言。能以金佈地。 <lb ed="X" n="0606b06"/><lb ed="R092" n="0175b06"/>令间无空。便当相与。须达曰诺。随其價。太子言。戏 <lb ed="X" n="0606b07"/><lb ed="R092" n="0175b07"/>语耳。须达言。不应妄语。即共与讼。时首陀会天。化 <lb ed="X" n="0606b08"/><lb ed="R092" n="0175b08"/>作人与评言。太子法。不应妄语。價既<anchor xml:id="nkr_note_add_0606b0801" n="0606b0801"/><anchor xml:id="beg0606b0801" n="0606b0801"/>已<anchor xml:id="end0606b0801"/>决。不宜中 <lb ed="X" n="0606b09"/><lb ed="R092" n="0175b09"/>悔。太子遂与之。便使人象负金出园。须臾欲满。馀 <lb ed="X" n="0606b10"/><lb ed="R092" n="0175b10"/>残少地。须达思惟。何藏金不多不少。当補满足。祇 <lb ed="X" n="0606b11"/><lb ed="R092" n="0175b11"/>桓问言。嫌贵买之。答。不也。自思何藏者可足。当補 <lb ed="X" n="0606b12"/><lb ed="R092" n="0175b12"/>满之。祇洹念言。<persName>佛</persName>必大德。能使斯人轻宝乃尔。齐 <lb ed="X" n="0606b13"/><lb ed="R092" n="0175b13"/>此且止。勿更出金。园地属卿。树木属我。我自上<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0606b14"/><lb ed="R092" n="0175b14"/>乃至起立精舍。为<persName>佛</persName>作屋。以妙栴檀。用为香泥。别 <lb ed="X" n="0606b15"/><lb ed="R092" n="0175b15"/>房住止。千二百处。凡百二十处别犍<note place="inline">巨寒切</note>稚。<note place="inline">音地此方 <lb ed="X" n="0606b16"/><lb ed="R092" n="0175b16"/>击钟板也</note>施设<anchor xml:id="nkr_note_add_0606b1601" n="0606b1601"/><anchor xml:id="beg0606b1601" n="0606b1601"/>已<anchor xml:id="end0606b1601"/>竟。请<persName>佛</persName>而住。<persName>佛</persName>告阿难。今此园地。须 <lb ed="X" n="0606b17"/><lb ed="R092" n="0175b17"/>达所置。林树花果。祇洹所有。二人同心。共立精舍。 <lb ed="X" n="0606b18"/><lb ed="R092" n="0175b18"/>应当号<name role="" type="person">祇树给孤独园</name>。先君後臣。礼也。</p><p xml:id="pX24p0606b1816" cb:place="inline">△六闻持 <lb ed="X" n="0606b19"/><lb ed="R092" n="0176a01"/>之伴。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0606b20"/><lb ed="R092" n="0176a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0606b2001">与大比丘众千二百五十人俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0606b21"/><lb ed="R092" n="0176a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0606b2101">与者。共也。大者。歎德也。大论谓。摩诃衍。翻大多勝。 <lb ed="X" n="0606b22"/><lb ed="R092" n="0176a04"/>大者。天王大人所敬故。多者。通四韦陀及三藏典 <lb ed="X" n="0606b23"/><lb ed="R092" n="0176a05"/>故。勝者。勝九十五种外道故。译者从一。且云大耳。 <lb ed="X" n="0606b24"/><lb ed="R092" n="0176a06"/>比丘者。或有翻言除馑。众生在因。无法自资。得报 <pb ed="X" xml:id="X24.0464.0606c" n="0606c"/> <lb ed="X" n="0606c01"/><lb ed="R092" n="0176a07"/>多馑乏。出家戒行。是良福田。能生物善。除因果之 <lb ed="X" n="0606c02"/><lb ed="R092" n="0176a08"/>馑。或无翻名。今三義。谓乞士破恶怖魔。不仰不下 <lb ed="X" n="0606c03"/><lb ed="R092" n="0176a09"/>不方不维。離此四食。次第行乞。淸净活命。故名乞 <lb ed="X" n="0606c04"/><lb ed="R092" n="0176a10"/>士。戒禁七支。禅锁心猿。怖无常狼。除烦恼脂。是名 <lb ed="X" n="0606c05"/><lb ed="R092" n="0176a11"/>破恶。修此法故。天魔恼毒。虑其出境。复恐度人。是 <lb ed="X" n="0606c06"/><lb ed="R092" n="0176a12"/>故愁怖。虽有三義。破恶为本。众者。准诸经。皆有众 <lb ed="X" n="0606c07"/><lb ed="R092" n="0176a13"/>字。四人<anchor xml:id="nkr_note_add_0606c0701" n="0606c0701"/><anchor xml:id="beg0606c0701" n="0606c0701"/>已<anchor xml:id="end0606c0701"/>上和合为众。千二百五十人俱者。三迦 <lb ed="X" n="0606c08"/><lb ed="R092" n="0176a14"/>葉兄弟。共一千人。舍利弗目犍连。共二百五十人。 <lb ed="X" n="0606c09"/><lb ed="R092" n="0176a15"/>师徒归<persName>佛</persName>。俱为弟子。大论问。此诸比丘。何故常随 <lb ed="X" n="0606c10"/><lb ed="R092" n="0176a16"/><persName>世尊</persName>。答。如病者得瘥。常随大医。如众星拱月。显<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0606c11"/><lb ed="R092" n="0176a17"/>德尊。诸经同闻。故此偏擧。</p><p xml:id="pX24p0606c1111" cb:place="inline">△二别序。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0606c12"/><lb ed="R092" n="0176a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0606c1201">尔时<persName>世尊</persName>。食时著衣持钵。入舍卫大城乞食。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0606c13"/><lb ed="R092" n="0176b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0606c1301">此序。发起一经也。<persName>世尊</persName>者。十号具足。为世所尊。食 <lb ed="X" n="0606c14"/><lb ed="R092" n="0176b02"/>时者。午前也。毘罗三昧经。<persName>佛</persName>为法慧菩萨。说四食 <lb ed="X" n="0606c15"/><lb ed="R092" n="0176b03"/>时。早起诸天食。日中三世<persName>佛</persName>食。日西畜牲食。日暮 <lb ed="X" n="0606c16"/><lb ed="R092" n="0176b04"/>鬼神食。著衣者。著僧伽梨。持钵者。持四天王所奉 <lb ed="X" n="0606c17"/><lb ed="R092" n="0176b05"/>钵。入城者。园在城外五六里。既欲乞食。故须入城。 <lb ed="X" n="0606c18"/><lb ed="R092" n="0176b06"/>是则<persName>佛</persName>自行乞。有六益故。一为盲者得见故。二为 <lb ed="X" n="0606c19"/><lb ed="R092" n="0176b07"/>女人为父母障碍者得见故。三令病者得见故。四 <lb ed="X" n="0606c20"/><lb ed="R092" n="0176b08"/>作轨笵故。五除慢。凡所见无轻慢故。六示天王钵 <lb ed="X" n="0606c21"/><lb ed="R092" n="0176b09"/>故。宝雲经谓。得食分为四分。一拟与同梵行人。二 <lb ed="X" n="0606c22"/><lb ed="R092" n="0176b10"/>拟施贫病乞人。三施水陆众生。四自食。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0606c23"/><lb ed="R092" n="0176b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0606c2301">于其城中。次第乞<anchor xml:id="nkr_note_add_0606c2301" n="0606c2301"/><anchor xml:id="beg0606c2301" n="0606c2301"/>已<anchor xml:id="end0606c2301"/>。还至本处。饭食讫。收衣钵洗足 <lb ed="X" n="0606c24"/><lb ed="R092" n="0176b12"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0606c2401" n="0606c2401"/><anchor xml:id="beg0606c2401" n="0606c2401"/>已<anchor xml:id="end0606c2401"/>。敷座而坐。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X24.0464.0607a" n="0607a"/> <lb ed="X" n="0607a01"/><lb ed="R092" n="0176b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0607a0101">次第乞者。善见论云。过去诸<persName>佛</persName>。皆次第乞食。无有 <lb ed="X" n="0607a02"/><lb ed="R092" n="0176b14"/>选择。收衣钵等者。洗足理须收衣。洗足者。如云洗 <lb ed="X" n="0607a03"/><lb ed="R092" n="0176b15"/>手曰盥。洗头曰沐。洗身曰浴。洗足曰洗。<note place="inline">音铣</note>然何故。 <lb ed="X" n="0607a04"/><lb ed="R092" n="0176b16"/>先食後洗足。当知乞食还恐过时。所以且食。食讫 <lb ed="X" n="0607a05"/><lb ed="R092" n="0176b17"/>方洗足。如僧祇律云。午时日影过一发一瞬即非 <lb ed="X" n="0607a06"/><lb ed="R092" n="0176b18"/>时。敷座而坐者。论云。<persName>世尊</persName>何故。以寂静者威仪而 <lb ed="X" n="0607a07"/><lb ed="R092" n="0177a01"/>坐。显示唯寂静者。于法能觉能说。以福智具故。能 <lb ed="X" n="0607a08"/><lb ed="R092" n="0177a02"/>觉能说。但教不徒兴。显示趺坐。以待问者。然何故 <lb ed="X" n="0607a09"/><lb ed="R092" n="0177a03"/>斯经以乞食为兴致。须知次第行乞。表不住相。食 <lb ed="X" n="0607a10"/><lb ed="R092" n="0177a04"/>讫示坐。表居寂理。又乞食为斋。斋齐也。齐心物境。 <lb ed="X" n="0607a11"/><lb ed="R092" n="0177a05"/>以表正宗。六度万行。心境均齐。有约三学表对者。 <lb ed="X" n="0607a12"/><lb ed="R092" n="0177a06"/>何经不诠。此太通漫。</p> <lb ed="X" n="0607a13"/><lb ed="R092" n="0177a07"/><p xml:id="pX24p0607a1301">△二正宗。依论有七義句。今準前三句。分文为三。 <lb ed="X" n="0607a14"/><lb ed="R092" n="0177a08"/>一种姓不断。二发起行相。三行所住处。初又二。初 <lb ed="X" n="0607a15"/><lb ed="R092" n="0177a09"/>敬相。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0607a16"/><lb ed="R092" n="0177a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0607a1601">时长老须菩提。在大众中。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0607a17"/><lb ed="R092" n="0177a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0607a1701">长老。阿含中。<persName>佛</persName>言。诸比丘。从今称长者为大德。少 <lb ed="X" n="0607a18"/><lb ed="R092" n="0177a12"/>者称长老。长老之称。未必年老。故大论引偈云。所 <lb ed="X" n="0607a19"/><lb ed="R092" n="0177a13"/>谓长老相。不必以年耆。形瘦<g ref="#CB15150">鬓</g>发白。空老内无德。 <lb ed="X" n="0607a20"/><lb ed="R092" n="0177a14"/><note place="inline">斥非</note>能捨罪福果。精进行梵行。<anchor xml:id="nkr_note_add_0607a2001" n="0607a2001"/><anchor xml:id="beg0607a2001" n="0607a2001"/>已<anchor xml:id="end0607a2001"/>離一切法。是名为 <lb ed="X" n="0607a21"/><lb ed="R092" n="0177a15"/>长老。<note place="inline">显是</note>盖美其德业耳。纵是年耆。内若无德。亦号 <lb ed="X" n="0607a22"/><lb ed="R092" n="0177a16"/>年少。如四分律云。阿难头白。而迦葉号为年少。今 <lb ed="X" n="0607a23"/><lb ed="R092" n="0177a17"/>所称者。乃德长年老。二具美矣。须菩提。此翻空生。 <lb ed="X" n="0607a24"/><lb ed="R092" n="0177a18"/>亦曰善现善吉。以生时家中仓库箧器皆空。占者 <pb ed="X" xml:id="X24.0464.0607b" n="0607b"/> <lb ed="X" n="0607b01"/><lb ed="R092" n="0177b01"/>谓之。所现之相。既善且吉。从此立名。然仓库一空。 <lb ed="X" n="0607b02"/><lb ed="R092" n="0177b02"/>何名吉耶。当知生时暂空。随即如故。是则虽空。须 <lb ed="X" n="0607b03"/><lb ed="R092" n="0177b03"/>用即足。以表後解第一義空。虽空而具足诸法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0607b04"/><lb ed="R092" n="0177b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0607b0401">即从座起。偏袒右肩。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0607b05"/><lb ed="R092" n="0177b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0607b0501">袒有二。若此方有袒。盖以谢罪。如左传。楚子围郑 <lb ed="X" n="0607b06"/><lb ed="R092" n="0177b06"/>剋之。郑伯肉袒牵羊。即其事也。若彼方有袒。盖以 <lb ed="X" n="0607b07"/><lb ed="R092" n="0177b07"/>礼仪。弟子事师。或至师所。必袒右覆左。恐师有指 <lb ed="X" n="0607b08"/><lb ed="R092" n="0177b08"/>示。执作便易故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0607b09"/><lb ed="R092" n="0177b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0607b0901">右膝著地。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0607b10"/><lb ed="R092" n="0177b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0607b1001">文殊问经云。右是正道。左是邪道。用正去邪。白虎 <lb ed="X" n="0607b11"/><lb ed="R092" n="0177b11"/>通曰。天左旋。日月五星右行。故随顺世间。以右膝 <lb ed="X" n="0607b12"/><lb ed="R092" n="0177b12"/>著地。若论所表。膝表于行。地表于理。以行契理。故 <lb ed="X" n="0607b13"/><lb ed="R092" n="0177b13"/>膝著地。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0607b14"/><lb ed="R092" n="0177b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0607b1401">合掌恭敬。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0607b15"/><lb ed="R092" n="0177b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0607b1501">合掌如世<anchor xml:id="nkr_note_add_0607b1501" n="0607b1501"/><anchor xml:id="beg0607b1501" n="0607b1501"/>敛<anchor xml:id="end0607b1501"/>手。则表敬也。肇师云。请法之相。</p><p xml:id="pX24p0607b1518" cb:place="inline">△二 <lb ed="X" n="0607b16"/><lb ed="R092" n="0177b16"/>白<persName>佛</persName>。又二。初兴歎。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0607b17"/><lb ed="R092" n="0177b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0607b1701">而白<persName>佛</persName>言。稀有<persName>世尊</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0607b18"/><lb ed="R092" n="0177b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0607b1801">应知此会之前。<anchor xml:id="nkr_note_add_0607b1801" n="0607b1801"/><anchor xml:id="beg0607b1801" n="0607b1801"/>已<anchor xml:id="end0607b1801"/>闻诸般若。故伏疑在怀。未由开 <lb ed="X" n="0607b19"/><lb ed="R092" n="0178a01"/>决。睹此示坐寂静。必知欲垂法于无穷。为显其当 <lb ed="X" n="0607b20"/><lb ed="R092" n="0178a02"/>得此般若<persName>佛</persName>种不断義故。上座须菩提。经初兴歎 <lb ed="X" n="0607b21"/><lb ed="R092" n="0178a03"/>稀有<persName>世尊</persName>。</p><p xml:id="pX24p0607b2105" cb:place="inline">△二述事。述尔前见闻事。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0607b22"/><lb ed="R092" n="0178a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0607b2201"><persName>如来</persName>善护念诸菩萨。善付嘱诸菩萨。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0607b23"/><lb ed="R092" n="0178a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0607b2301">善护念者。若<anchor xml:id="nkr_note_add_0607b2301" n="0607b2301"/><anchor xml:id="beg0607b2301" n="0607b2301"/>已<anchor xml:id="end0607b2301"/>熟菩萨。<persName>佛</persName>即护念。以善巧力。防护 <lb ed="X" n="0607b24"/><lb ed="R092" n="0178a06"/>忆念。恐失善利。善付嘱者。若未熟菩萨。<persName>佛</persName>则付托 <pb ed="X" xml:id="X24.0464.0607c" n="0607c"/> <lb ed="X" n="0607c01"/><lb ed="R092" n="0178a07"/>嘱累。<anchor xml:id="nkr_note_add_0607c0101" n="0607c0101"/><anchor xml:id="beg0607c0101" n="0607c0101"/>已<anchor xml:id="end0607c0101"/>熟菩萨。于未来世中。以般若而成熟之。是 <lb ed="X" n="0607c02"/><lb ed="R092" n="0178a08"/>故<persName>如来</persName>护念付嘱。使<persName>佛</persName>种姓。永永不断。菩萨者。天 <lb ed="X" n="0607c03"/><lb ed="R092" n="0178a09"/>竺梵音。摩诃菩提质谛萨埵。今略其馀。但云菩萨。 <lb ed="X" n="0607c04"/><lb ed="R092" n="0178a10"/>此翻大道心成众生。亦云开士。亦云大勇心等。</p><p xml:id="pX24p0607c0419" cb:place="inline">△ <lb ed="X" n="0607c05"/><lb ed="R092" n="0178a11"/>二发起行相。空生从座而起。先敬赞<anchor xml:id="nkr_note_add_0607c0501" n="0607c0501"/><anchor xml:id="beg0607c0501" n="0607c0501"/>已<anchor xml:id="end0607c0501"/>。後方请问。 <lb ed="X" n="0607c06"/><lb ed="R092" n="0178a12"/>礼也。于此为三。初空生发起。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0607c07"/><lb ed="R092" n="0178a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0607c0701"><persName>世尊</persName>。善男子善女人。发阿耨多罗三藐三菩提心。云 <lb ed="X" n="0607c08"/><lb ed="R092" n="0178a14"/>何应住。云何降伏其心。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0607c09"/><lb ed="R092" n="0178a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0607c0901">阿耨多罗。此云无上。三藐三。此云正等。菩提。此云 <lb ed="X" n="0607c10"/><lb ed="R092" n="0178a16"/>觉。则无上正等觉心。发是心者。方行般若。向虽伏 <lb ed="X" n="0607c11"/><lb ed="R092" n="0178a17"/>疑。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0607001" n="0607001"/>令方启问。一经行相。由兹而生。论云。何故须菩 <lb ed="X" n="0607c12"/><lb ed="R092" n="0178a18"/>提问也。有六因缘。一为断疑故。二为起信解故。三 <lb ed="X" n="0607c13"/><lb ed="R092" n="0178b01"/>为入甚深義故。四为不退转故。五为生喜故。六为 <lb ed="X" n="0607c14"/><lb ed="R092" n="0178b02"/>正法久住故。此经正为断疑。若有疑者。得断故。为 <lb ed="X" n="0607c15"/><lb ed="R092" n="0178b03"/>未熟菩萨。闻多福德。于般若起信解故。为<anchor xml:id="nkr_note_add_0607c1501" n="0607c1501"/><anchor xml:id="beg0607c1501" n="0607c1501"/>已<anchor xml:id="end0607c1501"/>熟菩 <lb ed="X" n="0607c16"/><lb ed="R092" n="0178b04"/>萨。入甚深義故。<anchor xml:id="nkr_note_add_0607c1601" n="0607c1601"/><anchor xml:id="beg0607c1601" n="0607c1601"/>已<anchor xml:id="end0607c1601"/>得不轻贱者。令精勤心。不复退 <lb ed="X" n="0607c17"/><lb ed="R092" n="0178b05"/>转故。<anchor xml:id="nkr_note_add_0607c1701" n="0607c1701"/><anchor xml:id="beg0607c1701" n="0607c1701"/>已<anchor xml:id="end0607c1701"/>得净心者。令欢喜故。能令未来世大乘教 <lb ed="X" n="0607c18"/><lb ed="R092" n="0178b06"/>久住故。以是因缘。空生问也。云何应住者。谓欲愿 <lb ed="X" n="0607c19"/><lb ed="R092" n="0178b07"/>故。降伏其心者。谓折伏散乱故。于中。欲者正求也。 <lb ed="X" n="0607c20"/><lb ed="R092" n="0178b08"/>愿者。为所求故。作心思念也。折伏散乱者。若彼三 <lb ed="X" n="0607c21"/><lb ed="R092" n="0178b09"/>摩钵帝心散。制令还住也。问。诸译于云何住後。复 <lb ed="X" n="0607c22"/><lb ed="R092" n="0178b10"/>有云何修行一句。此译何无。答。般若深法果<persName>佛</persName>所 <lb ed="X" n="0607c23"/><lb ed="R092" n="0178b11"/>住。菩萨欲愿住此。发起弘誓。既知发心。必须起行。 <lb ed="X" n="0607c24"/><lb ed="R092" n="0178b12"/>住中義具。故此略之。</p><p xml:id="pX24p0607c2409" cb:place="inline">△二<persName>如来</persName>印许。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X24.0464.0608a" n="0608a"/> <lb ed="X" n="0608a01"/><lb ed="R092" n="0178b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0608a0101"><persName>佛</persName>言。善哉善哉。须菩提。如汝所说。<persName>如来</persName>善护念诸菩 <lb ed="X" n="0608a02"/><lb ed="R092" n="0178b14"/>萨。善付嘱诸菩萨。汝今谛听。当为汝说。善男子善女 <lb ed="X" n="0608a03"/><lb ed="R092" n="0178b15"/>人。发阿耨多罗三藐三菩提心。应如是住。如是降伏 <lb ed="X" n="0608a04"/><lb ed="R092" n="0178b16"/>其心。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0608a05"/><lb ed="R092" n="0178b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0608a0501">善哉者。论云。以善问故。于上座须菩提所。应称善 <lb ed="X" n="0608a06"/><lb ed="R092" n="0178b18"/>哉。则三乘行异。唯问菩萨。上合<persName>佛</persName>心。其问则善。大 <lb ed="X" n="0608a07"/><lb ed="R092" n="0179a01"/>论云。须菩提。好行无诤定。常慈悲众生。虽不能廣 <lb ed="X" n="0608a08"/><lb ed="R092" n="0179a02"/>度众生。而常助菩萨。以菩萨事问。<persName>佛</persName>再言善哉者。 <lb ed="X" n="0608a09"/><lb ed="R092" n="0179a03"/>善之至也。汝今谛听等者。欲酬所请。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0608001" n="0608001"/>诚令谛听。应 <lb ed="X" n="0608a10"/><lb ed="R092" n="0179a04"/>如是住般若。如是降伏其心。此当为汝宣说。</p><p xml:id="pX24p0608a1018" cb:place="inline">△三 <lb ed="X" n="0608a11"/><lb ed="R092" n="0179a05"/>善现愿闻。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0608a12"/><lb ed="R092" n="0179a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0608a1201">唯然。<persName>世尊</persName>。愿乐欲闻。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0608a13"/><lb ed="R092" n="0179a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0608a1301">唯然者。礼对也。谢公云。慈戒许说。敬肃倾心。</p><p xml:id="pX24p0608a1318" cb:place="inline">△三 <lb ed="X" n="0608a14"/><lb ed="R092" n="0179a08"/>行所住处。自此分文为一十八住。先且通示大纲。 <lb ed="X" n="0608a15"/><lb ed="R092" n="0179a09"/>其次逐段帖释。初通示大纲又二。初列章。二判位。 <lb ed="X" n="0608a16"/><lb ed="R092" n="0179a10"/>初列章者。初发心。二修行。三欲得色身住处。四欲 <lb ed="X" n="0608a17"/><lb ed="R092" n="0179a11"/>得法身住处。五修道得勝中无慢。六为不離<persName>佛</persName>出 <lb ed="X" n="0608a18"/><lb ed="R092" n="0179a12"/>时。七愿净<persName>佛</persName>土。八成熟众生。九远離随顺外论散 <lb ed="X" n="0608a19"/><lb ed="R092" n="0179a13"/>乱。十观破名色。十一供养<persName>如来</persName>。十二远離懈怠。十 <lb ed="X" n="0608a20"/><lb ed="R092" n="0179a14"/>三明忍辱。十四与法相应。十五于证道时远離喜 <lb ed="X" n="0608a21"/><lb ed="R092" n="0179a15"/>动。十六为求教授。十七为证道。十八上求<persName>佛</persName>道。论 <lb ed="X" n="0608a22"/><lb ed="R092" n="0179a16"/>中又一时总作八住处。故论云。略为八种。亦得满 <lb ed="X" n="0608a23"/><lb ed="R092" n="0179a17"/>足。一摄住处。二波罗蜜净住处。三欲得住处。四離 <lb ed="X" n="0608a24"/><lb ed="R092" n="0179a18"/>障碍住处。五净心住处。六究竟住处。七廣大住处。 <pb ed="X" xml:id="X24.0464.0608b" n="0608b"/> <lb ed="X" n="0608b01"/><lb ed="R092" n="0179b01"/>八甚深住处。且摄住处即发心。净住处即修行。此 <lb ed="X" n="0608b02"/><lb ed="R092" n="0179b02"/>二因也。欲得即色身法身。果也。此总示因果。若離 <lb ed="X" n="0608b03"/><lb ed="R092" n="0179b03"/>障碍。则该十二住。别明行相。是因也。净心究竟。即 <lb ed="X" n="0608b04"/><lb ed="R092" n="0179b04"/>证道<persName>佛</persName>道。此果也。馀二则横遍一经。显般若廣大 <lb ed="X" n="0608b05"/><lb ed="R092" n="0179b05"/>甚深也。故知。以八住处。总摄十八者。欲显示总别 <lb ed="X" n="0608b06"/><lb ed="R092" n="0179b06"/>两番因果之義耳。</p><p xml:id="pX24p0608b0608" cb:place="inline">△二判位。此十八住。生起次第。 <lb ed="X" n="0608b07"/><lb ed="R092" n="0179b07"/>随文辩示。此不预陈。避繁文故。若判地位者。然十 <lb ed="X" n="0608b08"/><lb ed="R092" n="0179b08"/>八住。住即是地。乃所依義。何以复约地位判释。当 <lb ed="X" n="0608b09"/><lb ed="R092" n="0179b09"/>知。十八住行位阶次。通受住名。所以别约三种地 <lb ed="X" n="0608b10"/><lb ed="R092" n="0179b10"/>判释者。以前十六住。未破无明。总判其位。名信行 <lb ed="X" n="0608b11"/><lb ed="R092" n="0179b11"/>地。第十七破无明入证道。名净心地。第十八上求 <lb ed="X" n="0608b12"/><lb ed="R092" n="0179b12"/><persName>佛</persName>地。即<persName>如来</persName>地。是则经意总略。论作三种地判。義 <lb ed="X" n="0608b13"/><lb ed="R092" n="0179b13"/>该别圆。不必更以馀途对位也。然第十五证道时 <lb ed="X" n="0608b14"/><lb ed="R092" n="0179b14"/>远離喜动。与第十七证道住处。同异若何。答。疏谓 <lb ed="X" n="0608b15"/><lb ed="R092" n="0179b15"/>此经兼含两教。一往观文。似唯别位。以通指地前 <lb ed="X" n="0608b16"/><lb ed="R092" n="0179b16"/>为信行故。若作圆位。初住证道。犹名信行者。如起 <lb ed="X" n="0608b17"/><lb ed="R092" n="0179b17"/>信。明初发心住。名信成就发心。今谓不然。与论有 <lb ed="X" n="0608b18"/><lb ed="R092" n="0179b18"/>违。一者论自云。证道时远離喜动。所以将入证道。 <lb ed="X" n="0608b19"/><lb ed="R092" n="0180a01"/>恐起喜动心生。自取见则障于道。故须远離。是则 <lb ed="X" n="0608b20"/><lb ed="R092" n="0180a02"/>由離喜动。方入证道。未可便作圆证道说。二者。以 <lb ed="X" n="0608b21"/><lb ed="R092" n="0180a03"/>八住处。从第五修道得勝中无慢。至第十六为求 <lb ed="X" n="0608b22"/><lb ed="R092" n="0180a04"/>教授。总此十二。为八中離障碍住处摄。第十七证 <lb ed="X" n="0608b23"/><lb ed="R092" n="0180a05"/>道。即八中净心住处。是则由離障故。心净入证道 <lb ed="X" n="0608b24"/><lb ed="R092" n="0180a06"/>也。若未入证。犹是似道。故名信行地。以是故知。第 <pb ed="X" xml:id="X24.0464.0608c" n="0608c"/> <lb ed="X" n="0608c01"/><lb ed="R092" n="0180a07"/>十五。显是别圆内凡之位。与第十七证道。乃真似 <lb ed="X" n="0608c02"/><lb ed="R092" n="0180a08"/>不同。行位次第。義甚明白。何固昧耶。问。般若满字。 <lb ed="X" n="0608c03"/><lb ed="R092" n="0180a09"/>应通三教。论何判位但在别圆。答。荆溪云。故至般 <lb ed="X" n="0608c04"/><lb ed="R092" n="0180a10"/>若唯须此二。明不共者。说部意也。意虽不共。犹有 <lb ed="X" n="0608c05"/><lb ed="R092" n="0180a11"/>方等新受小者。至此须通。亦有衍门旁得小者。是 <lb ed="X" n="0608c06"/><lb ed="R092" n="0180a12"/>故兼用。故知。论约部意。明位唯在别圆。若约法收 <lb ed="X" n="0608c07"/><lb ed="R092" n="0180a13"/>機。则義通三教。以位验教。如下文四果。即其事也。</p> <lb ed="X" n="0608c08"/><lb ed="R092" n="0180a14"/><p xml:id="pX24p0608c0801">△二释文。分为一十八段。初发心为二。初擧人。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0608c09"/><lb ed="R092" n="0180a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0608c0901"><persName>佛</persName>告须菩提。诸菩萨摩诃萨。应如是降伏其心。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0608c10"/><lb ed="R092" n="0180a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0608c1001">疏云。略擧降伏。必兼于住。以其破□。定须观理。故 <lb ed="X" n="0608c11"/><lb ed="R092" n="0180a17"/>下文明修行後。结云。但应如所教住。此亦擧住必 <lb ed="X" n="0608c12"/><lb ed="R092" n="0180a18"/>兼降伏。以其观理。即能破惑故。论中。住与降伏。皆 <lb ed="X" n="0608c13"/><lb ed="R092" n="0180b01"/>同时释之。是故经文影略互擧耳。</p><p xml:id="pX24p0608c1314" cb:place="inline">△二示相。如偈 <lb ed="X" n="0608c14"/><lb ed="R092" n="0180b02"/>云。廣大第一常。其心不顚倒。利益深心住。此乘功 <lb ed="X" n="0608c15"/><lb ed="R092" n="0180b03"/>德满。準此分文为四。初廣大心。以心遍法界故廣 <lb ed="X" n="0608c16"/><lb ed="R092" n="0180b04"/>大也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0608c17"/><lb ed="R092" n="0180b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0608c1701">所有一切众生之类。若卵生。若胎生。若湿生。若化生。 <lb ed="X" n="0608c18"/><lb ed="R092" n="0180b06"/>若有色。若无色。若有想。若无想。若非有想非无想。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0608c19"/><lb ed="R092" n="0180b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0608c1901">一切众生。总擧也。胎卵湿化等。别相也。论释谓。受 <lb ed="X" n="0608c20"/><lb ed="R092" n="0180b08"/>生依止境界所摄差别。然约三类。共摄一切众生。 <lb ed="X" n="0608c21"/><lb ed="R092" n="0180b09"/>初受生。则随业受生。即四生也。義虽通上。一往且 <lb ed="X" n="0608c22"/><lb ed="R092" n="0180b10"/>指四趣四洲及六欲。二依止。虽通下界。且以色无 <lb ed="X" n="0608c23"/><lb ed="R092" n="0180b11"/>色定为依止。则四禅为有色。空处为无色。三境界 <lb ed="X" n="0608c24"/><lb ed="R092" n="0180b12"/>者。靑龙谓。擧境显心。以心想难知。故擧境界以显 <pb ed="X" xml:id="X24.0464.0609a" n="0609a"/> <lb ed="X" n="0609a01"/><lb ed="R092" n="0180b13"/>于想。瑜伽论即云。依心差别。建立有想等三种有 <lb ed="X" n="0609a02"/><lb ed="R092" n="0180b14"/>情。谓识处为有想。无所有处为无想。有顶为<g ref="#CB00450">双</g>非。</p> <lb ed="X" n="0609a03"/><lb ed="R092" n="0180b15"/><p xml:id="pX24p0609a0301">△二第一心。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0609a04"/><lb ed="R092" n="0180b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0609a0401">我皆令入无馀涅槃。而灭度之。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0609a05"/><lb ed="R092" n="0180b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0609a0501">我指发心之者。上胎卵等一切众生。幷入弘誓愿 <lb ed="X" n="0609a06"/><lb ed="R092" n="0180b18"/>数。皆以无馀涅槃第一勝法。而灭度之。此盖菩萨 <lb ed="X" n="0609a07"/><lb ed="R092" n="0181a01"/>之本任。此中对治不发心不度众生。是邪行者也。</p> <lb ed="X" n="0609a08"/><lb ed="R092" n="0181a02"/><p xml:id="pX24p0609a0801">△三常心。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0609a09"/><lb ed="R092" n="0181a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0609a0901">如是灭度无量无数无边众生。实无众生得灭度者。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0609a10"/><lb ed="R092" n="0181a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0609a1001">如是灭度。牒前第一心。无量无数无边众生。牒前 <lb ed="X" n="0609a11"/><lb ed="R092" n="0181a05"/>廣大心。实无众生得灭度者。此明菩萨一体大悲。 <lb ed="X" n="0609a12"/><lb ed="R092" n="0181a06"/>观取众生。犹如<anchor xml:id="nkr_note_add_0609a1201" n="0609a1201"/><anchor xml:id="beg0609a1201" n="0609a1201"/>己<anchor xml:id="end0609a1201"/>身。众生得度。如自身得度。岂见 <lb ed="X" n="0609a13"/><lb ed="R092" n="0181a07"/>有可度者。故云实无。</p><p xml:id="pX24p0609a1309" cb:place="inline">△四不顚倒心。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0609a14"/><lb ed="R092" n="0181a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0609a1401">何以故。须菩提。若菩萨有我相人相众生相寿者相。 <lb ed="X" n="0609a15"/><lb ed="R092" n="0181a09"/>即非菩萨。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0609a16"/><lb ed="R092" n="0181a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0609a1601">若菩萨。于一切众生所起他想。转非自体。谓有可 <lb ed="X" n="0609a17"/><lb ed="R092" n="0181a11"/>度者。则存能所之共。有我人分别之见。即非菩萨。 <lb ed="X" n="0609a18"/><lb ed="R092" n="0181a12"/>为欲审是。所以斥非我人等相者。论云。于中。取自 <lb ed="X" n="0609a19"/><lb ed="R092" n="0181a13"/>体相续为我相。辗转取馀趣非为人相。我所取为 <lb ed="X" n="0609a20"/><lb ed="R092" n="0181a14"/>众生相。我乃至寿住。取为命相。释曰。取自体内识 <lb ed="X" n="0609a21"/><lb ed="R092" n="0181a15"/>阴为我相。取馀趣非人为人相。计我所四阴。续前 <lb ed="X" n="0609a22"/><lb ed="R092" n="0181a16"/>识阴。五阴和合。为众生相。计後寿命为寿者相。</p><p xml:id="pX24p0609a2219" cb:place="inline">△ <lb ed="X" n="0609a23"/><lb ed="R092" n="0181a17"/>二修行。且前发心。自可以酬其问。既知发心。必须 <lb ed="X" n="0609a24"/><lb ed="R092" n="0181a18"/>行行。以行塡愿。所以更示行相。经云复次也。问。此 <pb ed="X" xml:id="X24.0464.0609b" n="0609b"/> <lb ed="X" n="0609b01"/><lb ed="R092" n="0181b01"/>下十七住。望初发心。悉属行相。何独科此谓修行 <lb ed="X" n="0609b02"/><lb ed="R092" n="0181b02"/>耶。答。一经所修六度之行。此中明佈施。则具摄六 <lb ed="X" n="0609b03"/><lb ed="R092" n="0181b03"/>度。通示一经行相。故云修行。疏谓。檀義为宗。雅合 <lb ed="X" n="0609b04"/><lb ed="R092" n="0181b04"/>论意。今从之矣。分文为三。初明佈施。二显福德。三 <lb ed="X" n="0609b05"/><lb ed="R092" n="0181b05"/>劝依教。初又二。初明行相。二示離过。初又二。初不 <lb ed="X" n="0609b06"/><lb ed="R092" n="0181b06"/>住未来果。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0609b07"/><lb ed="R092" n="0181b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0609b0701">复次须菩提。菩萨于法应无所住。行于佈施。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0609b08"/><lb ed="R092" n="0181b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0609b0801">菩萨住是相应三昧。及摄散心时。于波罗蜜法行 <lb ed="X" n="0609b09"/><lb ed="R092" n="0181b09"/>佈施。则了三事体空。<note place="inline">一物二施者三受者</note>无非般若圆常之 <lb ed="X" n="0609b10"/><lb ed="R092" n="0181b10"/>性。何所住著。故云。应无所住行于佈施。则三论皆 <lb ed="X" n="0609b11"/><lb ed="R092" n="0181b11"/>约三种施释。且偈云。檀義摄于六。资生无畏法。是 <lb ed="X" n="0609b12"/><lb ed="R092" n="0181b12"/>中一二三。是名修行住。此是摄法。偈所谓一。以资 <lb ed="X" n="0609b13"/><lb ed="R092" n="0181b13"/>生摄佈施一故。二。以无畏摄持戒忍辱二故。三。以 <lb ed="X" n="0609b14"/><lb ed="R092" n="0181b14"/>法施摄精进禅定智慧三故。故云一二三也。一资 <lb ed="X" n="0609b15"/><lb ed="R092" n="0181b15"/>生施者。以等心而施。不有爱憎。如是则能资长大 <lb ed="X" n="0609b16"/><lb ed="R092" n="0181b16"/>福报。故云资生施。二无畏施者。以持戒故。除悭惜 <lb ed="X" n="0609b17"/><lb ed="R092" n="0181b17"/>心。随其所乞。悉能施与。利益众生。无所怯畏。以忍 <lb ed="X" n="0609b18"/><lb ed="R092" n="0181b18"/>辱故。自除嗔恚。行于慈愍。心无秽浊。一切能捨。如 <lb ed="X" n="0609b19"/><lb ed="R092" n="0182a01"/>下仙人。即其事也。三法施者。若无精进。于受法人 <lb ed="X" n="0609b20"/><lb ed="R092" n="0182a02"/>所。为说法时。疲倦故。不能说法。若无禅定。则贪于 <lb ed="X" n="0609b21"/><lb ed="R092" n="0182a03"/>信敬供养。及不能忍寒热逼恼故。染心说法。若无 <lb ed="X" n="0609b22"/><lb ed="R092" n="0182a04"/>智慧。便顚倒说法。多有过故。不離此三得成法施。 <lb ed="X" n="0609b23"/><lb ed="R092" n="0182a05"/>问。圆论六度互收。则度度六度。此何唯佈施摄六。 <lb ed="X" n="0609b24"/><lb ed="R092" n="0182a06"/>答。六度互收。盖就理论。佈施摄六。此从事说。是则 <pb ed="X" xml:id="X24.0464.0609c" n="0609c"/> <lb ed="X" n="0609c01"/><lb ed="R092" n="0182a07"/>就事明施。显示所修。不住于相故。如论云。彼诸波 <lb ed="X" n="0609c02"/><lb ed="R092" n="0182a08"/>罗蜜。有二种果。谓未来现在。未来果者。檀那得大 <lb ed="X" n="0609c03"/><lb ed="R092" n="0182a09"/>福报。尸罗得自身具足。谓释梵等。羼提得大伴助 <lb ed="X" n="0609c04"/><lb ed="R092" n="0182a10"/>大眷属。毘離耶得果报等不断绝。禅那得生身不 <lb ed="X" n="0609c05"/><lb ed="R092" n="0182a11"/>可损壞。般若得诸根猛利。及诸悦乐。于大人众中。 <lb ed="X" n="0609c06"/><lb ed="R092" n="0182a12"/>得自在等。若诸菩萨。求未来果故。行施为住。事行 <lb ed="X" n="0609c07"/><lb ed="R092" n="0182a13"/>施。如花酬果。则局心住相。是故经言。于法应无所 <lb ed="X" n="0609c08"/><lb ed="R092" n="0182a14"/>住行于佈施。</p><p xml:id="pX24p0609c0806" cb:place="inline">△二不住现在果。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0609c09"/><lb ed="R092" n="0182a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0609c0901">所谓不住色佈施。不住声香味触法佈施。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0609c10"/><lb ed="R092" n="0182a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0609c1001">论云。若求现在果。信敬供养故行施。为住色声香 <lb ed="X" n="0609c11"/><lb ed="R092" n="0182a17"/>味触行施。若求现法涅槃故行施。为住法行施。故 <lb ed="X" n="0609c12"/><lb ed="R092" n="0182a18"/>经云。不住色声香味触法佈施。论云不住行施者。 <lb ed="X" n="0609c13"/><lb ed="R092" n="0182b01"/>即此不住。为安立第一義故。</p><p xml:id="pX24p0609c1312" cb:place="inline">△二示離过。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0609c14"/><lb ed="R092" n="0182b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0609c1401">须菩提。菩萨应如是佈施。不住于相。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0609c15"/><lb ed="R092" n="0182b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0609c1501">论云。此为显示。谓相应三昧。及摄散心。于此现未 <lb ed="X" n="0609c16"/><lb ed="R092" n="0182b04"/>二时。不住相想。则不住有相。亦不住无相。以安住 <lb ed="X" n="0609c17"/><lb ed="R092" n="0182b05"/>第一義故。不堕有无中。</p><p xml:id="pX24p0609c1710" cb:place="inline">△二显示福德。又二。初福 <lb ed="X" n="0609c18"/><lb ed="R092" n="0182b06"/>不可量。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0609c19"/><lb ed="R092" n="0182b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0609c1901">何以故。若菩萨。不住相佈施。其福德不可思量。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0609c20"/><lb ed="R092" n="0182b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0609c2001">论云。如是建立不住<anchor xml:id="nkr_note_add_0609c2001" n="0609c2001"/><anchor xml:id="beg0609c2001" n="0609c2001"/>已<anchor xml:id="end0609c2001"/>。或有菩萨。贪福德故。于此 <lb ed="X" n="0609c21"/><lb ed="R092" n="0182b09"/>不堪。为令堪故。<persName>世尊</persName>显示不住行施。福德甚多。不 <lb ed="X" n="0609c22"/><lb ed="R092" n="0182b10"/>可思量。</p><p xml:id="pX24p0609c2204" cb:place="inline">△二比齐太虚。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0609c23"/><lb ed="R092" n="0182b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0609c2301">须菩提。于意云何。东方虚空可思量不。不也。<persName>世尊</persName>。须 <lb ed="X" n="0609c24"/><lb ed="R092" n="0182b12"/>菩提。南西北方四维上下虚空。可思量不。不也。<persName>世尊</persName>。 <pb ed="X" xml:id="X24.0464.0610a" n="0610a"/> <lb ed="X" n="0610a01"/><lb ed="R092" n="0182b13"/>须菩提。菩萨无住相佈施。福德亦复如是不可思量。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0610a02"/><lb ed="R092" n="0182b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0610a0201">论云。犹如虚空。有三因缘。一遍一切处。谓于住不 <lb ed="X" n="0610a03"/><lb ed="R092" n="0182b15"/>住相中福生故。二宽廣。高大殊勝故。三无尽。究竟 <lb ed="X" n="0610a04"/><lb ed="R092" n="0182b16"/>不穷故。以此比齐般若福。性遍法界故。如太虚空 <lb ed="X" n="0610a05"/><lb ed="R092" n="0182b17"/>遍一切也。高勝三乘偏狭者故。如虚空高大殊勝 <lb ed="X" n="0610a06"/><lb ed="R092" n="0182b18"/>也。能趣<persName>佛</persName>果菩提故。如虚空无尽究竟也。</p><p xml:id="pX24p0610a0617" cb:place="inline">△三劝 <lb ed="X" n="0610a07"/><lb ed="R092" n="0183a01"/>依教。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0610a08"/><lb ed="R092" n="0183a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0610a0801">须菩提。菩萨但应如所教住。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0610a09"/><lb ed="R092" n="0183a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0610a0901">△三欲得色身住处为三。初问。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0610a10"/><lb ed="R092" n="0183a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0610a1001">须菩提。于意云何。可以身相见<persName>如来</persName>不。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0610a11"/><lb ed="R092" n="0183a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0610a1101">此以世谛为问。由上二章。是<persName>佛</persName>自说。以发心修行。 <lb ed="X" n="0610a12"/><lb ed="R092" n="0183a06"/>是因。因必剋果。将谓<persName>如来</persName>由修。是因。至果得此身 <lb ed="X" n="0610a13"/><lb ed="R092" n="0183a07"/>相。为防彼谓成就此色身相见故。所以试问。</p><p xml:id="pX24p0610a1318" cb:place="inline">△二 <lb ed="X" n="0610a14"/><lb ed="R092" n="0183a08"/>答。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0610a15"/><lb ed="R092" n="0183a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0610a1501">不也。<persName>世尊</persName>。不可以身相得见<persName>如来</persName>。何以故。<persName>如来</persName>所说 <lb ed="X" n="0610a16"/><lb ed="R092" n="0183a10"/>身相。即非身相。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0610a17"/><lb ed="R092" n="0183a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0610a1701">以第一義谛答。<persName>如来</persName>色身。应缘而有。乃非究竟。答 <lb ed="X" n="0610a18"/><lb ed="R092" n="0183a12"/>云。不也。则不可以色身相。得见<persName>如来</persName>。而<persName>如来</persName>所说 <lb ed="X" n="0610a19"/><lb ed="R092" n="0183a13"/>身相者。即法身非相也。此盖指应即法。吾今此身。 <lb ed="X" n="0610a20"/><lb ed="R092" n="0183a14"/>即是法身。</p><p xml:id="pX24p0610a2005" cb:place="inline">△三述成。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0610a21"/><lb ed="R092" n="0183a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0610a2101"><persName>佛</persName>告须菩提。凡所有相。皆是虚妄。若见诸相非相。即 <lb ed="X" n="0610a22"/><lb ed="R092" n="0183a16"/>见<persName>如来</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0610a23"/><lb ed="R092" n="0183a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0610a2301">论云。即显安立第一義。于中相成就为虚妄。非相 <lb ed="X" n="0610a24"/><lb ed="R092" n="0183a18"/>成就不虚妄。相成就三十二相。应相非真。皆是虚 <pb ed="X" xml:id="X24.0464.0610b" n="0610b"/> <lb ed="X" n="0610b01"/><lb ed="R092" n="0183b01"/>妄。非相成就。若见诸相非相。即见<persName>如来</persName>。不虚妄也。 <lb ed="X" n="0610b02"/><lb ed="R092" n="0183b02"/>疏云。染净二法。是有通别二惑。属虚妄。既云凡所 <lb ed="X" n="0610b03"/><lb ed="R092" n="0183b03"/>有相俱是虚妄。何分异解。此明应<persName>佛</persName>相。岂用染净 <lb ed="X" n="0610b04"/><lb ed="R092" n="0183b04"/>二惑释耶。问。色身住处。何以指应即法。相即非相。 <lb ed="X" n="0610b05"/><lb ed="R092" n="0183b05"/>若尔。莫显法身耶。答。应身法身。一体相即。<anchor xml:id="nkr_note_add_0610b0501" n="0610b0501"/><anchor xml:id="beg0610b0501" n="0610b0501"/>但<anchor xml:id="end0610b0501"/>離偏 <lb ed="X" n="0610b06"/><lb ed="R092" n="0183b06"/>计。须知非谓即法。除去应相。单指法身。谓之非相 <lb ed="X" n="0610b07"/><lb ed="R092" n="0183b07"/>也。</p><p xml:id="pX24p0610b0702" cb:place="inline">△四欲得法身住处。为二。初言说法身。二证得 <lb ed="X" n="0610b08"/><lb ed="R092" n="0183b08"/>法身。初又二。初问。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0610b09"/><lb ed="R092" n="0183b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0610b0901">须菩提白<persName>佛</persName>言。<persName>世尊</persName>。颇有众生。得闻如是言说章句。 <lb ed="X" n="0610b10"/><lb ed="R092" n="0183b10"/>生实信不。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0610b11"/><lb ed="R092" n="0183b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0610b1101">由发心修行。至果成就身相。亲闻于<persName>佛</persName>。信解则易。 <lb ed="X" n="0610b12"/><lb ed="R092" n="0183b12"/>末世众生。神根浅薄。诚恐闻之信解尤难。托物致 <lb ed="X" n="0610b13"/><lb ed="R092" n="0183b13"/>问。故云颇有众生等。闻是章句者。论云。所说七种 <lb ed="X" n="0610b14"/><lb ed="R092" n="0183b14"/>義句。于不顚倒義想。是谓实信。应知如言执義。彼 <lb ed="X" n="0610b15"/><lb ed="R092" n="0183b15"/>非实信。良以实信难得。所以问也。</p><p xml:id="pX24p0610b1514" cb:place="inline">△二答。为五。初 <lb ed="X" n="0610b16"/><lb ed="R092" n="0183b16"/>显示修行。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0610b17"/><lb ed="R092" n="0183b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0610b1701"><persName>佛</persName>告须菩提。莫作是说。<persName>如来</persName>灭後。後五百岁。有持戒 <lb ed="X" n="0610b18"/><lb ed="R092" n="0183b18"/>修福者。于此章句。能生信心。以此为实。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0610b19"/><lb ed="R092" n="0184a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0610b1901">莫作是说者。遮所问也。谓<persName>如来</persName>灭後。有如是能生 <lb ed="X" n="0610b20"/><lb ed="R092" n="0184a02"/>信者故也。後五百岁者。毘尼母论。直列五百。第一 <lb ed="X" n="0610b21"/><lb ed="R092" n="0184a03"/>百年。解脱坚固。第二百年。禅定坚固。第三百年。持 <lb ed="X" n="0610b22"/><lb ed="R092" n="0184a04"/>戒坚固。第四百年。多闻坚固。第五百年。佈施坚固。 <lb ed="X" n="0610b23"/><lb ed="R092" n="0184a05"/>大集有五个五百。第一至第四。事同母论。唯第五 <lb ed="X" n="0610b24"/><lb ed="R092" n="0184a06"/>百。云鬥诤坚固。故知今文以大集为正。如義净译 <pb ed="X" xml:id="X24.0464.0610c" n="0610c"/> <lb ed="X" n="0610c01"/><lb ed="R092" n="0184a07"/>本云。于未来世正法灭时等。正法灭时。即後五百 <lb ed="X" n="0610c02"/><lb ed="R092" n="0184a08"/>岁时。宝积经云。若于末世後五百岁正法灭时。<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0610c03"/><lb ed="R092" n="0184a09"/>及法宝。及持法者。三不现前。持法者。即僧宝。乃三 <lb ed="X" n="0610c04"/><lb ed="R092" n="0184a10"/>宝隐没之时。有持戒修福者。福是六度初门。戒是 <lb ed="X" n="0610c05"/><lb ed="R092" n="0184a11"/>定慧之本。是则灭後有具持福者。可以受道能生 <lb ed="X" n="0610c06"/><lb ed="R092" n="0184a12"/>信心耳。</p><p xml:id="pX24p0610c0604" cb:place="inline">△二显示集因。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0610c07"/><lb ed="R092" n="0184a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0610c0701">当知是人。不于一<persName>佛</persName>二<persName>佛</persName>三四五<persName>佛</persName>而种善根。<anchor xml:id="nkr_note_add_0610c0701" n="0610c0701"/><anchor xml:id="beg0610c0701" n="0610c0701"/>已<anchor xml:id="end0610c0701"/>于 <lb ed="X" n="0610c08"/><lb ed="R092" n="0184a14"/>无量千万<persName>佛</persName>所。种诸善根。闻是章句。乃至一念生净 <lb ed="X" n="0610c09"/><lb ed="R092" n="0184a15"/>信者。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0610c10"/><lb ed="R092" n="0184a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0610c1001">植<persName>佛</persName>既多。显善根深植。则集因勝也。大品中。须菩 <lb ed="X" n="0610c11"/><lb ed="R092" n="0184a17"/>提问<persName>佛</persName>。是深般若。谁能信解。<persName>佛</persName>言。有菩萨。先于诸 <lb ed="X" n="0610c12"/><lb ed="R092" n="0184a18"/><persName>佛</persName>所。久修六度。善根成熟。供养无数百千万亿诸 <lb ed="X" n="0610c13"/><lb ed="R092" n="0184b01"/><persName>佛</persName>。常与善知识相随。是人能信。须菩提又问。信般 <lb ed="X" n="0610c14"/><lb ed="R092" n="0184b02"/>若者。有何等相。何等貌。<persName>佛</persName>言。欲恚痴断離。是信相 <lb ed="X" n="0610c15"/><lb ed="R092" n="0184b03"/>貌。且欲恚痴断者。折伏散乱也。良由住是般若相 <lb ed="X" n="0610c16"/><lb ed="R092" n="0184b04"/>应三昧时。能折伏散乱。住般若者。名为生信。乃至 <lb ed="X" n="0610c17"/><lb ed="R092" n="0184b05"/>一念生净信者。信果上莊严身相。皆由无所得心。 <lb ed="X" n="0610c18"/><lb ed="R092" n="0184b06"/>而得成就。论云。此显示集因。一心净信。尙得如是 <lb ed="X" n="0610c19"/><lb ed="R092" n="0184b07"/>福德。何况生实相也。</p><p xml:id="pX24p0610c1909" cb:place="inline">△三显示善友所摄。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0610c20"/><lb ed="R092" n="0184b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0610c2001">须菩提。<persName>如来</persName>悉知悉见是诸众生。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0610c21"/><lb ed="R092" n="0184b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0610c2101">天亲云。故知<persName>如来</persName>悉知便足。何故复说悉见。若不 <lb ed="X" n="0610c22"/><lb ed="R092" n="0184b10"/>说悉见。或谓<persName>如来</persName>以比智知。恐生是心故。若尔。但 <lb ed="X" n="0610c23"/><lb ed="R092" n="0184b11"/>说<persName>如来</persName>悉见。何故复说悉知。若不说悉知。或谓如 <lb ed="X" n="0610c24"/><lb ed="R092" n="0184b12"/>来以肉眼等见。为防是心。故须二语。大论云。言知 <pb ed="X" xml:id="X24.0464.0611a" n="0611a"/> <lb ed="X" n="0611a01"/><lb ed="R092" n="0184b13"/>言见。事得牢固。譬如绳二为一则坚牢也。且知见 <lb ed="X" n="0611a02"/><lb ed="R092" n="0184b14"/>何等。论云。知者知名身。见者见色身。谓一切行住 <lb ed="X" n="0611a03"/><lb ed="R092" n="0184b15"/>所作中。知其心见其依止。与般若相应。是故感此 <lb ed="X" n="0611a04"/><lb ed="R092" n="0184b16"/>所摄。</p><p xml:id="pX24p0611a0403" cb:place="inline">△四显示福德相应。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0611a05"/><lb ed="R092" n="0184b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0611a0501">得如是无量福德。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0611a06"/><lb ed="R092" n="0184b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0611a0601">随译则云。生如是无量福德。取如是无量福德。论 <lb ed="X" n="0611a07"/><lb ed="R092" n="0185a01"/>云。生者。福正起时故。取者。即彼灭时。摄持种子故。 <lb ed="X" n="0611a08"/><lb ed="R092" n="0185a02"/>须知生则集因。以集因灭时。摄持善体种子与缘 <lb ed="X" n="0611a09"/><lb ed="R092" n="0185a03"/>因。福德相应也。今经<anchor xml:id="nkr_note_add_0611a0901" n="0611a0901"/><anchor xml:id="beg0611a0901" n="0611a0901"/>但<anchor xml:id="end0611a0901"/>云得。不说因。以集因前<anchor xml:id="nkr_note_add_0611a0902" n="0611a0902"/><anchor xml:id="beg0611a0902" n="0611a0902"/>已<anchor xml:id="end0611a0902"/> <lb ed="X" n="0611a10"/><lb ed="R092" n="0185a04"/>说故。</p><p xml:id="pX24p0611a1003" cb:place="inline">△五显示实想。为三。初实想離妄。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0611a11"/><lb ed="R092" n="0185a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0611a1101">何以故。是诸众生。无复我相人相众生相寿者相。无 <lb ed="X" n="0611a12"/><lb ed="R092" n="0185a06"/>法相。亦无非法相。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0611a13"/><lb ed="R092" n="0185a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0611a1301">论云。显示实想。对治邪取。想谓心想。若心有法非 <lb ed="X" n="0611a14"/><lb ed="R092" n="0185a08"/>法取。则非实相想也。疏云。法与非法。解者多途。如 <lb ed="X" n="0611a15"/><lb ed="R092" n="0185a09"/>智者释。法者。善恶假实之法也。非法者。无善恶假 <lb ed="X" n="0611a16"/><lb ed="R092" n="0185a10"/>实之法也。故知有无之相。即真俗二谛也。今谓不 <lb ed="X" n="0611a17"/><lb ed="R092" n="0185a11"/>然。经明无法无非法。盖是捨著。则捨有无二边之 <lb ed="X" n="0611a18"/><lb ed="R092" n="0185a12"/>著。不应作二谛释義。况智者所释。自以有无二见。 <lb ed="X" n="0611a19"/><lb ed="R092" n="0185a13"/>释法非法。今具叙其文。以闢其非。仍从所解。故止 <lb ed="X" n="0611a20"/><lb ed="R092" n="0185a14"/>观云。法祇善恶两心假实之法。若见有善恶假名。 <lb ed="X" n="0611a21"/><lb ed="R092" n="0185a15"/>及见善恶实法。盖是著我人众生寿者。所言非法 <lb ed="X" n="0611a22"/><lb ed="R092" n="0185a16"/>相者。若善恶假名是无。及见善恶实法是无。皆是 <lb ed="X" n="0611a23"/><lb ed="R092" n="0185a17"/>著我人众生寿者。何以故。依无起见故。<note place="inline">全文</note>故知。大 <lb ed="X" n="0611a24"/><lb ed="R092" n="0185a18"/>师约二见。释法非法。明如于日。何云二谛。所言善 <pb ed="X" xml:id="X24.0464.0611b" n="0611b"/> <lb ed="X" n="0611b01"/><lb ed="R092" n="0185b01"/>恶者。盖约六度六蔽起心分之。若见蔽度有善恶 <lb ed="X" n="0611b02"/><lb ed="R092" n="0185b02"/>异者。是执假名。若见蔽度感善恶报者。是执实法。 <lb ed="X" n="0611b03"/><lb ed="R092" n="0185b03"/>是故。见是假名与实法。名为法相。若见为无。则撥 <lb ed="X" n="0611b04"/><lb ed="R092" n="0185b04"/>弃因果。名非法相。</p><p xml:id="pX24p0611b0408" cb:place="inline">△二覆释劝捨。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0611b05"/><lb ed="R092" n="0185b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0611b0501">何以故。是诸众生。若心取相。即为著我人众生寿者。 <lb ed="X" n="0611b06"/><lb ed="R092" n="0185b06"/>若取法相。即著我人众生寿者。何以故。若取非法相。 <lb ed="X" n="0611b07"/><lb ed="R092" n="0185b07"/>即著我人众生寿者。是故不应取法。不应取非法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0611b08"/><lb ed="R092" n="0185b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0611b0801">若心取相者。覆释成前。以前文云。是诸众生无复 <lb ed="X" n="0611b09"/><lb ed="R092" n="0185b09"/>我相等者。由心住实想。不取相故无。反显若心取 <lb ed="X" n="0611b10"/><lb ed="R092" n="0185b10"/>相。即为著我人等。若取法相者。成前无法相。反显 <lb ed="X" n="0611b11"/><lb ed="R092" n="0185b11"/>若取法相。即著我人等。何以故者。征释。取法相。既 <lb ed="X" n="0611b12"/><lb ed="R092" n="0185b12"/>著我人等。若取非法相。亦即著我人等。然何故。复 <lb ed="X" n="0611b13"/><lb ed="R092" n="0185b13"/>有我等取。当知由无明未断故。论云。然于我想中。 <lb ed="X" n="0611b14"/><lb ed="R092" n="0185b14"/>随眠不断故。则为有我取等随眠无明识也。问。此 <lb ed="X" n="0611b15"/><lb ed="R092" n="0185b15"/>中则与即如何。答。虽皆语词。各有其義。则者。乃引 <lb ed="X" n="0611b16"/><lb ed="R092" n="0185b16"/>上之辞。盖总遮其莫起心。若其起心。则为生著。即 <lb ed="X" n="0611b17"/><lb ed="R092" n="0185b17"/>者。指法之辞。盖示其起心之过。若也起心。取法相 <lb ed="X" n="0611b18"/><lb ed="R092" n="0185b18"/>及非法相。即同有无二计。故云即著。即者是也。是 <lb ed="X" n="0611b19"/><lb ed="R092" n="0186a01"/>故不应取法等者。住般若者。应離分别。故云不应。 <lb ed="X" n="0611b20"/><lb ed="R092" n="0186a02"/>此劝捨著心也。</p><p xml:id="pX24p0611b2007" cb:place="inline">△三引喩结显。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0611b21"/><lb ed="R092" n="0186a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0611b2101">以是義故。<persName>如来</persName>常说。汝等比丘。知我说法。如筏喩者。 <lb ed="X" n="0611b22"/><lb ed="R092" n="0186a04"/>法尙应捨。何况非法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0611b23"/><lb ed="R092" n="0186a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0611b2301"><persName>如来</persName>常说者。指昔阿含筏喩经。彼经云。<persName>佛</persName>言。我说 <lb ed="X" n="0611b24"/><lb ed="R092" n="0186a06"/>筏喩。尙捨是法。何况非法。今文借彼喩意。结显<persName>如来</persName> <pb ed="X" xml:id="X24.0464.0611c" n="0611c"/> <lb ed="X" n="0611c01"/><lb ed="R092" n="0186a07"/>说法无取。此中法。即假实之法。非法即无假实之 <lb ed="X" n="0611c02"/><lb ed="R092" n="0186a08"/>法。是以教谈因果。若起定执。此执成见。尙应捨之。 <lb ed="X" n="0611c03"/><lb ed="R092" n="0186a09"/>况撥无因果。理不应故。岂不捨耶。故云。法尙应捨 <lb ed="X" n="0611c04"/><lb ed="R092" n="0186a10"/>何况非法。论云。显示菩萨欲得言说法身。不应作 <lb ed="X" n="0611c05"/><lb ed="R092" n="0186a11"/>不实想。法非法。即不实想也。疏云。此文语势。与前 <lb ed="X" n="0611c06"/><lb ed="R092" n="0186a12"/>不殊。释義不可一例。前以俗谛为法。真谛为非法。 <lb ed="X" n="0611c07"/><lb ed="R092" n="0186a13"/>此中。应以四圣所修为法。六凡所修为非法。此不 <lb ed="X" n="0611c08"/><lb ed="R092" n="0186a14"/>然也。盖释前法非法谬。至此文不能消通。遂作异 <lb ed="X" n="0611c09"/><lb ed="R092" n="0186a15"/>途释義。使文旨不贯。</p><p xml:id="pX24p0611c0909" cb:place="inline">△二证得法身。然虽法身本 <lb ed="X" n="0611c10"/><lb ed="R092" n="0186a16"/>有。欲证必由福智莊严。今从能严。文为二。初智相 <lb ed="X" n="0611c11"/><lb ed="R092" n="0186a17"/>法身。二福相法身。初又二。初问。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0611c12"/><lb ed="R092" n="0186a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0611c1201">须菩提。于意云何。<persName>如来</persName>得阿耨多罗三藐三菩提耶。 <lb ed="X" n="0611c13"/><lb ed="R092" n="0186b01"/><persName>如来</persName>有所说法耶。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0611c14"/><lb ed="R092" n="0186b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0611c1401">此问空生若答如是者。<persName>世尊</persName>应有所得。随自取见。 <lb ed="X" n="0611c15"/><lb ed="R092" n="0186b03"/>若云不也。<persName>如来</persName>灼然得菩提果。说法度人。特设斯 <lb ed="X" n="0611c16"/><lb ed="R092" n="0186b04"/>问。意在空生若为领解<persName>佛</persName>所证得。</p><p xml:id="pX24p0611c1614" cb:place="inline">△二答。有三。初 <lb ed="X" n="0611c17"/><lb ed="R092" n="0186b05"/>不执应相说证。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0611c18"/><lb ed="R092" n="0186b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0611c1801">须菩提言。如我解<persName>佛</persName>所说義。无有定法。名阿耨多罗 <lb ed="X" n="0611c19"/><lb ed="R092" n="0186b07"/>三藐三菩提。亦无有定法。<persName>如来</persName>可说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0611c20"/><lb ed="R092" n="0186b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0611c2001">说云无有定法者。上座须菩提。道<persName>佛</persName>意故。世谛故 <lb ed="X" n="0611c21"/><lb ed="R092" n="0186b09"/>有菩提及得。是为欲愿摄持。以方便故。二俱为有。 <lb ed="X" n="0611c22"/><lb ed="R092" n="0186b10"/>若如<persName>世尊</persName>意说者。二俱无有。为显此故。经言如我 <lb ed="X" n="0611c23"/><lb ed="R092" n="0186b11"/>解<persName>世尊</persName>所说義等。故知。空生解<persName>佛</persName>所说義故。以第 <lb ed="X" n="0611c24"/><lb ed="R092" n="0186b12"/>一義法身体答。不约世谛应身。以应身随缘。无有 <pb ed="X" xml:id="X24.0464.0612a" n="0612a"/> <lb ed="X" n="0612a01"/><lb ed="R092" n="0186b13"/>定实故。偈云。应化非真<persName>佛</persName>。亦非说法者。</p><p xml:id="pX24p0612a0116" cb:place="inline">△二正显 <lb ed="X" n="0612a02"/><lb ed="R092" n="0186b14"/>法身无取。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0612a03"/><lb ed="R092" n="0186b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0612a0301">何以故。<persName>如来</persName>所说法。皆不可取不可说。非法非非法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0612a04"/><lb ed="R092" n="0186b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0612a0401">论云。由说法故。知得菩提。故于说法中。安立第一 <lb ed="X" n="0612a05"/><lb ed="R092" n="0186b17"/>義。于中。不可取。谓听者正闻时。不可说者。谓说者 <lb ed="X" n="0612a06"/><lb ed="R092" n="0186b18"/>演说时。以依真如義故。无取无说。非法。谓分别性 <lb ed="X" n="0612a07"/><lb ed="R092" n="0187a01"/>亡故。非非法者。彼真如法无我相有故。是则说法 <lb ed="X" n="0612a08"/><lb ed="R092" n="0187a02"/>既尔得菩提。准知。所以经云皆者。兼具之词也。</p><p xml:id="pX24p0612a0819" cb:place="inline">△ <lb ed="X" n="0612a09"/><lb ed="R092" n="0187a03"/>三贤圣同证无为。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0612a10"/><lb ed="R092" n="0187a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0612a1001">所以者何。一切贤圣。皆以无为法。而有差别。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0612a11"/><lb ed="R092" n="0187a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0612a1101">论云。以无为故。得名圣人。无为者。无分别義也。若 <lb ed="X" n="0612a12"/><lb ed="R092" n="0187a06"/>尔何有差别。当知无为若虚空。飞鸟有高下。故论 <lb ed="X" n="0612a13"/><lb ed="R092" n="0187a07"/>释有二种无为。初无为者。世谛。约修则三摩钵帝 <lb ed="X" n="0612a14"/><lb ed="R092" n="0187a08"/>相应。及折伏散乱时。则義该真似。是菩萨有学得 <lb ed="X" n="0612a15"/><lb ed="R092" n="0187a09"/>名。第二无为者。唯第一義。究竟绝修。无上觉故。是 <lb ed="X" n="0612a16"/><lb ed="R092" n="0187a10"/><persName>如来</persName>无学得名。故云以无为法而有差别也。自此 <lb ed="X" n="0612a17"/><lb ed="R092" n="0187a11"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0612a1701" n="0612a1701"/><anchor xml:id="beg0612a1701" n="0612a1701"/>已<anchor xml:id="end0612a1701"/>後。一切住处中。皆显以无为故。得名圣人。应知 <lb ed="X" n="0612a18"/><lb ed="R092" n="0187a12"/>前诸住处中。未说无为得名。</p><p xml:id="pX24p0612a1812" cb:place="inline">△二福相法身。文为。 <lb ed="X" n="0612a19"/><lb ed="R092" n="0187a13"/>二。初挍量福德。二显示所以。初又二。初擧施宝福 <lb ed="X" n="0612a20"/><lb ed="R092" n="0187a14"/>多。二显持经福勝。初又二。初问。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0612a21"/><lb ed="R092" n="0187a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0612a2101">须菩提。于意云何。若人满三千大千世界七宝。以用 <lb ed="X" n="0612a22"/><lb ed="R092" n="0187a16"/>佈施。是人所得福德。寧为多不。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0612a23"/><lb ed="R092" n="0187a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0612a2301">论云。三千大千七宝佈施等。云何显示。即彼所有 <lb ed="X" n="0612a24"/><lb ed="R092" n="0187a18"/>言说法身。出生<persName>如来</persName>福相。至得法身。良由般若导 <pb ed="X" xml:id="X24.0464.0612b" n="0612b"/> <lb ed="X" n="0612b01"/><lb ed="R092" n="0187b01"/>达事理合行。能生福相法身者也。三千大千者。俱舍 <lb ed="X" n="0612b02"/><lb ed="R092" n="0187b02"/>颂云。四大洲日月。苏迷卢欲天。梵世各一千。名一 <lb ed="X" n="0612b03"/><lb ed="R092" n="0187b03"/>小千界。<note place="inline">一四洲。同一日月。一苏迷卢。乃至一六欲天。一初禅天。名一世界。如是千世界。同为二禅 <lb ed="X" n="0612b04"/><lb ed="R092" n="0187b04"/>天所覆。名小千界</note>此小千千倍。说名一中千。<note place="inline">复次一千小千。名一中千。 <lb ed="X" n="0612b05"/><lb ed="R092" n="0187b05"/>其间总有十亿初禅。一千二禅。同为三禅所覆</note>此千倍大千。<note place="inline">复次。一千中千。名为大千。 <lb ed="X" n="0612b06"/><lb ed="R092" n="0187b06"/>其间总有万亿初禅。十亿二禅一千三禅。同为四禅所覆</note>皆同一成壞。<note place="inline">四轮所成。三灾 <lb ed="X" n="0612b07"/><lb ed="R092" n="0187b07"/>所壞。火至初禅。水至二禅。风至三禅</note>七宝者。金。银。琉璃。玻璃。砗磲。玛 <lb ed="X" n="0612b08"/><lb ed="R092" n="0187b08"/>瑙。赤珍珠<note place="inline">云云</note>。</p><p xml:id="pX24p0612b0807" cb:place="inline">△二答。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0612b09"/><lb ed="R092" n="0187b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0612b0901">须菩提言。甚多。<persName>世尊</persName>。何以故。是福德。即非福德性。是 <lb ed="X" n="0612b10"/><lb ed="R092" n="0187b10"/>故<persName>如来</persName>说福德多。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0612b11"/><lb ed="R092" n="0187b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0612b1101">疏云。是福德者。事福也。即非福德性者。事福本空 <lb ed="X" n="0612b12"/><lb ed="R092" n="0187b12"/>也。是故<persName>如来</persName>说福德多者。虽空而假也。此说不然。 <lb ed="X" n="0612b13"/><lb ed="R092" n="0187b13"/>若云事本空者。且空无四性。不应曰非也。今谓。是 <lb ed="X" n="0612b14"/><lb ed="R092" n="0187b14"/>福德者。<persName>如来</persName>二严中福德相也。即非福德性者。论。 <lb ed="X" n="0612b15"/><lb ed="R092" n="0187b15"/>云。此遮增益边。以无彼福聚分别自性故。显示般 <lb ed="X" n="0612b16"/><lb ed="R092" n="0187b16"/>若荡相。空无福聚自性也。是故<persName>如来</persName>说福德多者。 <lb ed="X" n="0612b17"/><lb ed="R092" n="0187b17"/>论云。此遮损减边。彼不如言词有自性。而有可说 <lb ed="X" n="0612b18"/><lb ed="R092" n="0187b18"/>事。以<persName>如来</persName>说福德多。虽无言词。以世谛故。<persName>如来</persName>说 <lb ed="X" n="0612b19"/><lb ed="R092" n="0188a01"/>福德多。则離二边增减之失。显住中道。故论云。以 <lb ed="X" n="0612b20"/><lb ed="R092" n="0188a02"/>此福聚。摄取福相法身。由藉般若导达。乃摄取如 <lb ed="X" n="0612b21"/><lb ed="R092" n="0188a03"/>来福相法身。则显此经福勝。故下挍量。斯之谓也。</p> <lb ed="X" n="0612b22"/><lb ed="R092" n="0188a04"/><p xml:id="pX24p0612b2201">△二显持经福勝。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0612b23"/><lb ed="R092" n="0188a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0612b2301">若复有人。于此经中。受持乃至四句偈等。为他人说。 <lb ed="X" n="0612b24"/><lb ed="R092" n="0188a06"/>其福勝彼。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X24.0464.0612c" n="0612c"/> <lb ed="X" n="0612c01"/><lb ed="R092" n="0188a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0612c0101">论云。乃至说一四句偈。生福甚多。况复<persName>如来</persName>所有 <lb ed="X" n="0612c02"/><lb ed="R092" n="0188a08"/>福相。至得法身。论云。其福者。此为说相。显示福相 <lb ed="X" n="0612c03"/><lb ed="R092" n="0188a09"/>法身故。勝彼者。显示欲愿摄持故。又云。对治福不 <lb ed="X" n="0612c04"/><lb ed="R092" n="0188a10"/>生故。对治事福。不能出生福相法身也。偈云。福不 <lb ed="X" n="0612c05"/><lb ed="R092" n="0188a11"/>趣菩提。二能趣菩提。事福暂报天乐。福谢原是苦 <lb ed="X" n="0612c06"/><lb ed="R092" n="0188a12"/>因。不趣菩提。自行受持。为人演说。此二。乃般若了 <lb ed="X" n="0612c07"/><lb ed="R092" n="0188a13"/>因。能趣菩提也。四句偈者。增一集云。随擧经中要 <lb ed="X" n="0612c08"/><lb ed="R092" n="0188a14"/>偈。如四谛之流。疏云。但诠合实相印者。至于极少。 <lb ed="X" n="0612c09"/><lb ed="R092" n="0188a15"/>首题一句。受持与说。得福皆勝。且擧四句为况耳。 <lb ed="X" n="0612c10"/><lb ed="R092" n="0188a16"/>实相印者。如智者云。此大小印。印半满经。外道不 <lb ed="X" n="0612c11"/><lb ed="R092" n="0188a17"/>能杂。天魔不能破。如世文符。得印可信。身子云。世 <lb ed="X" n="0612c12"/><lb ed="R092" n="0188a18"/>尊说实道。波旬无此事。大论云。诸小乘经。若有无 <lb ed="X" n="0612c13"/><lb ed="R092" n="0188b01"/>常无我涅槃三印印之。知是<persName>佛</persName>说。修之得道。无三 <lb ed="X" n="0612c14"/><lb ed="R092" n="0188b02"/>法印。即是魔说。大乘。但有一法印。谓诸法实相。名 <lb ed="X" n="0612c15"/><lb ed="R092" n="0188b03"/>了義经。能得大道。无实相印。斯乃魔说。然大小乘 <lb ed="X" n="0612c16"/><lb ed="R092" n="0188b04"/>谈印。盖约部类。以分大小。声闻经是小。诸大乘经 <lb ed="X" n="0612c17"/><lb ed="R092" n="0188b05"/>是大。大乘部中。虽有通别两教。以通别无别部帙。 <lb ed="X" n="0612c18"/><lb ed="R092" n="0188b06"/>乃取部主勝说。唯就圆谈一印。<note place="inline">云云</note>问。阿难。<persName>佛</persName>临 <lb ed="X" n="0612c19"/><lb ed="R092" n="0188b07"/>涅槃。在<name role="" type="person">娑罗林</name>外。为六万四千亿魔所恼。诸魔自 <lb ed="X" n="0612c20"/><lb ed="R092" n="0188b08"/>变形为<persName>如来</persName>。乃至。能说初地之法十二部经三十 <lb ed="X" n="0612c21"/><lb ed="R092" n="0188b09"/>七品。唯不能说圆顿法门。以圆顿非其境界故。是 <lb ed="X" n="0612c22"/><lb ed="R092" n="0188b10"/>则既说别教<anchor xml:id="nkr_note_add_0612c2201" n="0612c2201"/><anchor xml:id="beg0612c2201" n="0612c2201"/>已<anchor xml:id="end0612c2201"/>还法门。莫须诠印。何云外道不能 <lb ed="X" n="0612c23"/><lb ed="R092" n="0188b11"/>杂天魔不能破。答。魔虽说十二部经。而内无所证。 <lb ed="X" n="0612c24"/><lb ed="R092" n="0188b12"/>所说无诠。闻者岂能得道。故妙<anchor xml:id="nkr_note_orig_0612001" n="0612001"/>立云。魔虽不证别 <pb ed="X" xml:id="X24.0464.0613a" n="0613a"/> <lb ed="X" n="0613a01"/><lb ed="R092" n="0188b13"/>异空假。而能说别异空假。魔不证故。顚倒而说。<anchor xml:id="nkr_note_add_0613a0101" n="0613a0101"/><anchor xml:id="beg0613a0101" n="0613a0101"/>但<anchor xml:id="end0613a0101"/> <lb ed="X" n="0613a02"/><lb ed="R092" n="0188b14"/>有其言。言中无旨。若尔。阿难何以不识。如荆溪云。 <lb ed="X" n="0613a03"/><lb ed="R092" n="0188b15"/>阿难无定力故。为魔入骨故。虽觉知是魔。欲起欲 <lb ed="X" n="0613a04"/><lb ed="R092" n="0188b16"/>语。都不从意。</p><p xml:id="pX24p0613a0406" cb:place="inline">△二显示所以。为二。初显经尊极。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0613a05"/><lb ed="R092" n="0188b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0613a0501">何以故。须菩提。一切诸<persName>佛</persName>。及诸<persName>佛</persName>阿耨多罗三藐三 <lb ed="X" n="0613a06"/><lb ed="R092" n="0188b18"/>菩提法。皆从此经出。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0613a07"/><lb ed="R092" n="0189a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0613a0701">论云。以何因缘。于言说法身中。如是说一四句偈。 <lb ed="X" n="0613a08"/><lb ed="R092" n="0189a02"/>能生多福。为成就此義故。经言诸<persName>佛</persName>及菩提法从 <lb ed="X" n="0613a09"/><lb ed="R092" n="0189a03"/>此出生故。当知。般若是名<persName>佛</persName>母。大品云。<persName>佛</persName>从般若 <lb ed="X" n="0613a10"/><lb ed="R092" n="0189a04"/>中。学得一切种智。及相好身。</p><p xml:id="pX24p0613a1012" cb:place="inline">△二约理亡相。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0613a11"/><lb ed="R092" n="0189a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0613a1101">须菩提。所谓<persName>佛</persName>法者。即非<persName>佛</persName>法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0613a12"/><lb ed="R092" n="0189a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0613a1201">论云。世谛故。言<persName>佛</persName>出生。以有菩提故。即此二幷故。 <lb ed="X" n="0613a13"/><lb ed="R092" n="0189a07"/>名为<persName>佛</persName>法。以菩提及<persName>佛</persName>故。第一義谛。即非<persName>佛</persName>法。</p><p xml:id="pX24p0613a1319" cb:place="inline">△ <lb ed="X" n="0613a14"/><lb ed="R092" n="0189a08"/>第五修道得勝中无慢。论云。如前略说八种住处。 <lb ed="X" n="0613a15"/><lb ed="R092" n="0189a09"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0613a1501" n="0613a1501"/><anchor xml:id="beg0613a1501" n="0613a1501"/>已<anchor xml:id="end0613a1501"/>下十二。总名離障碍住处对治。故知自下十二。 <lb ed="X" n="0613a16"/><lb ed="R092" n="0189a10"/>悉有惑障可離对治。此中为離慢也。修道得勝。即 <lb ed="X" n="0613a17"/><lb ed="R092" n="0189a11"/>修般若道。得四勝果也。无慢则不见有所得也。问 <lb ed="X" n="0613a18"/><lb ed="R092" n="0189a12"/>前文<anchor xml:id="nkr_note_add_0613a1801" n="0613a1801"/><anchor xml:id="beg0613a1801" n="0613a1801"/>已<anchor xml:id="end0613a1801"/>明一切贤圣。此中复约四果者何。答。前文 <lb ed="X" n="0613a19"/><lb ed="R092" n="0189a13"/>为明贤圣同证无为故。此中无为法中。得无所得 <lb ed="X" n="0613a20"/><lb ed="R092" n="0189a14"/>故。问。经中四果。前三果名果。第四果名道者何。答。 <lb ed="X" n="0613a21"/><lb ed="R092" n="0189a15"/>前三果。就所翻名下。约断证分齐中。显示无所得 <lb ed="X" n="0613a22"/><lb ed="R092" n="0189a16"/>義便。故华梵对说耳。第四果无翻。以所得道。显示 <lb ed="X" n="0613a23"/><lb ed="R092" n="0189a17"/>无为无得。对前三说。不云果耳。问。空生何以修般 <lb ed="X" n="0613a24"/><lb ed="R092" n="0189a18"/>若大行。答。非修大行。此中说者。空生既解空。空与 <pb ed="X" xml:id="X24.0464.0613b" n="0613b"/> <lb ed="X" n="0613b01"/><lb ed="R092" n="0189b01"/>般若相应。感<persName>佛</persName>加被。对扬斯事。此乃显示菩萨修 <lb ed="X" n="0613b02"/><lb ed="R092" n="0189b02"/>道。得勝果離慢也。文具四果故。今分文为四。且初 <lb ed="X" n="0613b03"/><lb ed="R092" n="0189b03"/>初果。为二。初问。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0613b04"/><lb ed="R092" n="0189b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0613b0401">须菩提。于意云何。须陀洹能作是念。我得须陀洹果 <lb ed="X" n="0613b05"/><lb ed="R092" n="0189b05"/>不。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0613b06"/><lb ed="R092" n="0189b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0613b0601">论云。我得须陀洹果。此为依義显示。对治我得慢 <lb ed="X" n="0613b07"/><lb ed="R092" n="0189b07"/>故。若谓我得。则为有我是慢者。显示无慢。故此问 <lb ed="X" n="0613b08"/><lb ed="R092" n="0189b08"/>也。</p><p xml:id="pX24p0613b0802" cb:place="inline">△二答。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0613b09"/><lb ed="R092" n="0189b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0613b0901">须菩提言。不也。<persName>世尊</persName>。何以故。须陀洹名为入流。而无 <lb ed="X" n="0613b10"/><lb ed="R092" n="0189b10"/>所入。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0613b11"/><lb ed="R092" n="0189b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0613b1101">初果名流。有逆有顺。一生死流。须陀洹人。即逆此 <lb ed="X" n="0613b12"/><lb ed="R092" n="0189b12"/>流。众生顺之。二者道流。须陀洹人。顺入此流。即今 <lb ed="X" n="0613b13"/><lb ed="R092" n="0189b13"/>文入流。是也。而无所入者。以无为法中。不见有所 <lb ed="X" n="0613b14"/><lb ed="R092" n="0189b14"/>得也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0613b15"/><lb ed="R092" n="0189b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0613b1501">不入色声香味触法。是名须陀洹。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0613b16"/><lb ed="R092" n="0189b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0613b1601">不入色香等者。不入则不顺。知色即空故。于尘境 <lb ed="X" n="0613b17"/><lb ed="R092" n="0189b17"/>逆之。即名逆流。初果翻流。二義具矣。</p><p xml:id="pX24p0613b1715" cb:place="inline">△二二果。又 <lb ed="X" n="0613b18"/><lb ed="R092" n="0189b18"/>二。初问。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0613b19"/><lb ed="R092" n="0190a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0613b1901">须菩提。于意云何。斯陀含能作是念。我得斯陀含果 <lb ed="X" n="0613b20"/><lb ed="R092" n="0190a02"/>不。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0613b21"/><lb ed="R092" n="0190a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0613b2101">△二答。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0613b22"/><lb ed="R092" n="0190a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0613b2201">须菩提言。不也<persName>世尊</persName>。何以故。斯陀含名一往来。而实 <lb ed="X" n="0613b23"/><lb ed="R092" n="0190a05"/>无往来。是名斯陀含。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0613b24"/><lb ed="R092" n="0190a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0613b2401">初果後。进断欲思六品尽。润六生<anchor xml:id="nkr_note_add_0613b2401" n="0613b2401"/><anchor xml:id="beg0613b2401" n="0613b2401"/>已<anchor xml:id="end0613b2401"/>。名为二果。更 <pb ed="X" xml:id="X24.0464.0613c" n="0613c"/> <lb ed="X" n="0613c01"/><lb ed="R092" n="0190a07"/>有三品共润一生。犹未断故。更须一番来生欲界 <lb ed="X" n="0613c02"/><lb ed="R092" n="0190a08"/>方断故。翻一往来。而实无往来者。肇师云。证无为 <lb ed="X" n="0613c03"/><lb ed="R092" n="0190a09"/>果。不见往来相。</p><p xml:id="pX24p0613c0307" cb:place="inline">△三三果。又二。初问。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0613c04"/><lb ed="R092" n="0190a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0613c0401">须菩提。于意云何。阿那含能作是念。我得阿那含果 <lb ed="X" n="0613c05"/><lb ed="R092" n="0190a11"/>不。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0613c06"/><lb ed="R092" n="0190a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0613c0601">△二答。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0613c07"/><lb ed="R092" n="0190a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0613c0701">须菩提言。不也<persName>世尊</persName>。何以故。阿那含名为不来。而实 <lb ed="X" n="0613c08"/><lb ed="R092" n="0190a14"/>无来。是名阿那含。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0613c09"/><lb ed="R092" n="0190a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0613c0901"><anchor xml:id="nkr_note_add_0613c0901" n="0613c0901"/><anchor xml:id="beg0613c0901" n="0613c0901"/>已<anchor xml:id="end0613c0901"/>断欲思九品。则种现俱尽。更不来生欲界。故翻 <lb ed="X" n="0613c10"/><lb ed="R092" n="0190a16"/>不来。據理合云。而实无不来。经中既无不字。则不 <lb ed="X" n="0613c11"/><lb ed="R092" n="0190a17"/>须加之。</p><p xml:id="pX24p0613c1104" cb:place="inline">△四四果。又二。初问。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0613c12"/><lb ed="R092" n="0190a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0613c1201">须菩提。于意云何。阿罗汉能作是念。我得阿罗汉道 <lb ed="X" n="0613c13"/><lb ed="R092" n="0190b01"/>不。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0613c14"/><lb ed="R092" n="0190b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0613c1401">罗汉无翻名。含三義。谓杀贼。不生。<persName>应供</persName>。且罗汉有 <lb ed="X" n="0613c15"/><lb ed="R092" n="0190b03"/>二种。慧解脱俱解脱。若慧人。修九想八念十想。<note place="inline">如法 <lb ed="X" n="0613c16"/><lb ed="R092" n="0190b04"/>界次第</note>名壞法人。心厌六欲犹怨贼。故修九想以对 <lb ed="X" n="0613c17"/><lb ed="R092" n="0190b05"/>治。作此观时。虽破六欲。而多怖畏。若修八种正念。 <lb ed="X" n="0613c18"/><lb ed="R092" n="0190b06"/>怖畏即除。既含欲心薄。又无怖畏。尔时。欲断三界 <lb ed="X" n="0613c19"/><lb ed="R092" n="0190b07"/>结使。即修十想。第十烧想成就。灭壞骨人。遂缘空 <lb ed="X" n="0613c20"/><lb ed="R092" n="0190b08"/>直入。即便杀诸结使。成阿罗汉。是人既灭壞欲身。 <lb ed="X" n="0613c21"/><lb ed="R092" n="0190b09"/>不得三明八解脱灭尽定。若俱解脱人。不灭壞欲 <lb ed="X" n="0613c22"/><lb ed="R092" n="0190b10"/>身。兼修观炼熏修。四种事禅。发真无漏。成大力罗 <lb ed="X" n="0613c23"/><lb ed="R092" n="0190b11"/>汉。具足三明八解脱。得灭尽定。如云慧解脱人。缘 <lb ed="X" n="0613c24"/><lb ed="R092" n="0190b12"/>空直入。俱解脱人。带事兼修。此之谓也。今文正当 <pb ed="X" xml:id="X24.0464.0614a" n="0614a"/> <lb ed="X" n="0614a01"/><lb ed="R092" n="0190b13"/>俱人。如禅波罗蜜云。摩诃衍云。不壞法罗汉。能具 <lb ed="X" n="0614a02"/><lb ed="R092" n="0190b14"/>无诤三昧。然如以不明无疑解脱。唯明慧俱者。何 <lb ed="X" n="0614a03"/><lb ed="R092" n="0190b15"/>耶。须知俱舍婆沙。但有慧俱二种者。由所修禅定。 <lb ed="X" n="0614a04"/><lb ed="R092" n="0190b16"/>唯此二故。而大论明结集时。方有无疑解脱。盖从 <lb ed="X" n="0614a05"/><lb ed="R092" n="0190b17"/>俱解脱开出。无别所修禅定。荆溪谓。阿含有三明 <lb ed="X" n="0614a06"/><lb ed="R092" n="0190b18"/>解脱。即无疑罗汉也。若分别异者。则约所修三种 <lb ed="X" n="0614a07"/><lb ed="R092" n="0191a01"/>念处。有单复具异。</p><p xml:id="pX24p0614a0708" cb:place="inline">△二答为五。一法实无名。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0614a08"/><lb ed="R092" n="0191a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0614a0801">须菩提言。不也。<persName>世尊</persName>。何以故。实无有法。名阿罗汉。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0614a09"/><lb ed="R092" n="0191a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0614a0901">自初果至罗汉果。无别有法理皆同。此无为之体。 <lb ed="X" n="0614a10"/><lb ed="R092" n="0191a04"/>无可取捨。故云实无等。</p><p xml:id="pX24p0614a1010" cb:place="inline">△二念则为著。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0614a11"/><lb ed="R092" n="0191a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0614a1101"><persName>世尊</persName>。若阿罗汉作是念。我得阿罗汉道。即为著我人 <lb ed="X" n="0614a12"/><lb ed="R092" n="0191a06"/>众生寿者。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0614a13"/><lb ed="R092" n="0191a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0614a1301">此显示无念故。若有念则为生著。何也。无为法中。 <lb ed="X" n="0614a14"/><lb ed="R092" n="0191a08"/>既无可得。岂复作念耶。前之三果。准亦如然。文在 <lb ed="X" n="0614a15"/><lb ed="R092" n="0191a09"/>後示。</p><p xml:id="pX24p0614a1503" cb:place="inline">△三述<persName>佛</persName>证信。自称不作是念。谁可信耶。是 <lb ed="X" n="0614a16"/><lb ed="R092" n="0191a10"/>以述<persName>佛</persName>称歎。以为证信。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0614a17"/><lb ed="R092" n="0191a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0614a1701"><persName>世尊</persName>。<persName>佛</persName>说我得无诤三昧人中最为第一。是第一離 <lb ed="X" n="0614a18"/><lb ed="R092" n="0191a12"/>欲阿罗汉。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0614a19"/><lb ed="R092" n="0191a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0614a1901">所以空生述<persName>佛</persName>称歎者。天亲云。为明勝功德故。为 <lb ed="X" n="0614a20"/><lb ed="R092" n="0191a14"/>生深信故。勝功德者。即无诤三昧也。大论云。须菩 <lb ed="X" n="0614a21"/><lb ed="R092" n="0191a15"/>提。于弟子中。得无诤三昧第一。无诤三昧。常观众 <lb ed="X" n="0614a22"/><lb ed="R092" n="0191a16"/>生。不令心恼。若谓有所得作念者。则为有诤也。为 <lb ed="X" n="0614a23"/><lb ed="R092" n="0191a17"/>生深信者。以空生不当自说<anchor xml:id="nkr_note_add_0614a2301" n="0614a2301"/><anchor xml:id="beg0614a2301" n="0614a2301"/>己<anchor xml:id="end0614a2301"/>证。若述<persName>佛</persName>称歎。为 <lb ed="X" n="0614a24"/><lb ed="R092" n="0191a18"/>令闻者。生深信故。</p><p xml:id="pX24p0614a2408" cb:place="inline">△四省<anchor xml:id="nkr_note_add_0614a2401" n="0614a2401"/><anchor xml:id="beg0614a2401" n="0614a2401"/>己<anchor xml:id="end0614a2401"/>绝念。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X24.0464.0614b" n="0614b"/> <lb ed="X" n="0614b01"/><lb ed="R092" n="0191b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0614b0101"><persName>世尊</persName>。我不作是念。我是離欲阿罗汉。<persName>世尊</persName>。我若作是 <lb ed="X" n="0614b02"/><lb ed="R092" n="0191b02"/>念。我得阿罗汉道。<persName>世尊</persName>则不说须菩提是乐阿兰那 <lb ed="X" n="0614b03"/><lb ed="R092" n="0191b03"/>行者。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0614b04"/><lb ed="R092" n="0191b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0614b0401"><persName>世尊</persName>我不作是念者。有本无<persName>世尊</persName>字。请加入。<persName>佛</persName>虽 <lb ed="X" n="0614b05"/><lb ed="R092" n="0191b05"/>称歎。而我不作是念。<persName>世尊</persName>我若作是念。<persName>世尊</persName>则不 <lb ed="X" n="0614b06"/><lb ed="R092" n="0191b06"/>说我是无诤行者。阿兰那。此翻无诤。故隋译云。我 <lb ed="X" n="0614b07"/><lb ed="R092" n="0191b07"/>若作是念。我得阿罗汉道。<persName>世尊</persName>则不记我无诤行 <lb ed="X" n="0614b08"/><lb ed="R092" n="0191b08"/>第一。此中复擧前<persName>佛</persName>语者。令知<anchor xml:id="nkr_note_add_0614b0801" n="0614b0801"/><anchor xml:id="beg0614b0801" n="0614b0801"/>己<anchor xml:id="end0614b0801"/>绝念故。</p><p xml:id="pX24p0614b0817" cb:place="inline">△五名 <lb ed="X" n="0614b09"/><lb ed="R092" n="0191b09"/>实不虚。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0614b10"/><lb ed="R092" n="0191b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0614b1001">以须菩提实无所行。而名须菩提是乐阿兰那行。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0614b11"/><lb ed="R092" n="0191b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0614b1101">论云。以无有法。得阿罗汉。及无所行。故说无诤。无 <lb ed="X" n="0614b12"/><lb ed="R092" n="0191b12"/>诤行。此中即为安立第一義。谢公云。得名不虚。必 <lb ed="X" n="0614b13"/><lb ed="R092" n="0191b13"/>称实也。</p><p xml:id="pX24p0614b1304" cb:place="inline">△六不離<persName>佛</persName>出时。论云。依離障碍。十二种 <lb ed="X" n="0614b14"/><lb ed="R092" n="0191b14"/>中。为離少闻故。见<persName>佛</persName>必闻法。是谓多闻也。疏谓。自 <lb ed="X" n="0614b15"/><lb ed="R092" n="0191b15"/>此以下。廣明菩萨行行之相。大品云。过阿罗汉辟 <lb ed="X" n="0614b16"/><lb ed="R092" n="0191b16"/>支<persName>佛</persName>。入菩萨位。入菩萨位<anchor xml:id="nkr_note_add_0614b1601" n="0614b1601"/><anchor xml:id="beg0614b1601" n="0614b1601"/>已<anchor xml:id="end0614b1601"/>。净<persName>佛</persName>国土。净<persName>佛</persName>国土 <lb ed="X" n="0614b17"/><lb ed="R092" n="0191b17"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0614b1701" n="0614b1701"/><anchor xml:id="beg0614b1701" n="0614b1701"/>已<anchor xml:id="end0614b1701"/>。成就众生。成就众生<anchor xml:id="nkr_note_add_0614b1702" n="0614b1702"/><anchor xml:id="beg0614b1702" n="0614b1702"/>已<anchor xml:id="end0614b1702"/>。得一切种智。今经。过罗 <lb ed="X" n="0614b18"/><lb ed="R092" n="0191b18"/>汉後。入菩萨位。次愿净<persName>佛</persName>土成就众生。正同大品 <lb ed="X" n="0614b19"/><lb ed="R092" n="0192a01"/>所说之相。<anchor xml:id="nkr_note_add_0614b1901" n="0614b1901"/><anchor xml:id="beg0614b1901" n="0614b1901"/>但<anchor xml:id="end0614b1901"/>一切种智。得之实难。自非远離散乱。 <lb ed="X" n="0614b20"/><lb ed="R092" n="0192a02"/>观破名色等。则何以臻此哉。文为二。初问。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0614b21"/><lb ed="R092" n="0192a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0614b2101"><persName>佛</persName>告须菩提。于意云何。<persName>如来</persName>昔在燃灯<persName>佛</persName>所。于法有 <lb ed="X" n="0614b22"/><lb ed="R092" n="0192a04"/>所得不。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0614b23"/><lb ed="R092" n="0192a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0614b2301">上答四果。不见所得。此擧昔事。以诘空生。<persName>如来</persName>此 <lb ed="X" n="0614b24"/><lb ed="R092" n="0192a06"/>时有所得不。梵语提洹竭。此云定光。亦名燃灯。如 <pb ed="X" xml:id="X24.0464.0614c" n="0614c"/> <lb ed="X" n="0614c01"/><lb ed="R092" n="0192a07"/>瑞应经谓。释迦<persName>如来</persName>。昔为儒童菩萨。以五百银钱。 <lb ed="X" n="0614c02"/><lb ed="R092" n="0192a08"/>得瞿夷五茎靑莲花。幷瞿夷二茎。共上燃灯。所散 <lb ed="X" n="0614c03"/><lb ed="R092" n="0192a09"/>五花。止空中。当<persName>佛</persName>上。如根生。无堕地者。後散二花。 <lb ed="X" n="0614c04"/><lb ed="R092" n="0192a10"/>又挟住<persName>佛</persName>两肩上。<persName>佛</persName>知至意。赞菩萨<anchor xml:id="nkr_note_add_0614c0401" n="0614c0401"/><anchor xml:id="beg0614c0401" n="0614c0401"/>已<anchor xml:id="end0614c0401"/>。因记之曰。 <lb ed="X" n="0614c05"/><lb ed="R092" n="0192a11"/>汝自是後九十一劫。劫号为贤。汝当作<persName>佛</persName>。名释迦 <lb ed="X" n="0614c06"/><lb ed="R092" n="0192a12"/>文。菩萨<anchor xml:id="nkr_note_add_0614c0601" n="0614c0601"/><anchor xml:id="beg0614c0601" n="0614c0601"/>已<anchor xml:id="end0614c0601"/>得决言。疑解望止。霍然无想。寂然入定。 <lb ed="X" n="0614c07"/><lb ed="R092" n="0192a13"/>便逮淸净不起法忍。问。瑞应行因。为何教菩萨。答。 <lb ed="X" n="0614c08"/><lb ed="R092" n="0192a14"/>疏云。玄文正示摩纳値燃灯<persName>佛</persName>。是通教行因之相。 <lb ed="X" n="0614c09"/><lb ed="R092" n="0192a15"/>释籤所指。具如瑞应。须知。乃通衍门三教。今文且 <lb ed="X" n="0614c10"/><lb ed="R092" n="0192a16"/>约通教言之。非但通二。亦通三藏。随教所说。浅深 <lb ed="X" n="0614c11"/><lb ed="R092" n="0192a17"/>不同。一往瑞应多判属通。以得忍断惑。异前三藏。 <lb ed="X" n="0614c12"/><lb ed="R092" n="0192a18"/>不说行因不思议相。异後别圆。况复若判属通。必 <lb ed="X" n="0614c13"/><lb ed="R092" n="0192b01"/>兼後二。令经两说。岂可徒然。今谓。瑞应若判属通 <lb ed="X" n="0614c14"/><lb ed="R092" n="0192b02"/>教。则不然也。以通无别部。若谓是通。瑞应应是大 <lb ed="X" n="0614c15"/><lb ed="R092" n="0192b03"/>乘衍经。此妨大矣。今说瑞应。乃属三藏。所以经中。 <lb ed="X" n="0614c16"/><lb ed="R092" n="0192b04"/>明菩萨从兜率降下。纳瞿夷为妇。生子逾城。六年 <lb ed="X" n="0614c17"/><lb ed="R092" n="0192b05"/>苦行。成道降魔。受提谓文鳞供。度陈如等五人。若 <lb ed="X" n="0614c18"/><lb ed="R092" n="0192b06"/>尔。岂大乘教中所说耶。如辅行引大经云。若见菩 <lb ed="X" n="0614c19"/><lb ed="R092" n="0192b07"/>萨从兜率降下。纳妃生子。逾城出家。乃至入灭。是 <lb ed="X" n="0614c20"/><lb ed="R092" n="0192b08"/>名二乘曲见。以是故知。瑞应是三藏明矣。问。瑞应 <lb ed="X" n="0614c21"/><lb ed="R092" n="0192b09"/>若是三藏经说。得忍菩萨。应断惑耶。答。实不断惑。 <lb ed="X" n="0614c22"/><lb ed="R092" n="0192b10"/>经言忍者。盖是逮得。故云便逮淸净法忍。逮者及 <lb ed="X" n="0614c23"/><lb ed="R092" n="0192b11"/>也。乃及得之。故云便逮。今引一文类显。如妙经云。 <lb ed="X" n="0614c24"/><lb ed="R092" n="0192b12"/>我今脱苦缚。逮得涅槃者。疏释云。逮得涅槃者。即 <pb ed="X" xml:id="X24.0464.0615a" n="0615a"/> <lb ed="X" n="0615a01"/><lb ed="R092" n="0192b13"/>拟六度菩萨乘。何以知之。修六度行。即免四趣缚。 <lb ed="X" n="0615a02"/><lb ed="R092" n="0192b14"/>未能入灭度。三祇百劫。乃得涅槃。逮之言。远乃及 <lb ed="X" n="0615a03"/><lb ed="R092" n="0192b15"/>耳。荆溪谓。逮得涅槃。指六度者。以望二乘。此生即 <lb ed="X" n="0615a04"/><lb ed="R092" n="0192b16"/>得。故云逮得。逮者及也。若尔。逮得涅槃。与便逮法 <lb ed="X" n="0615a05"/><lb ed="R092" n="0192b17"/>忍。左右之异。今判属三藏。断无疑矣。问。瑞应若是 <lb ed="X" n="0615a06"/><lb ed="R092" n="0192b18"/>三藏。妙玄何谓是通。答。就经判教。定属三藏。约義 <lb ed="X" n="0615a07"/><lb ed="R092" n="0193a01"/>引用。其旨则通。然何<anchor xml:id="nkr_note_add_0615a0701" n="0615a0701"/><anchor xml:id="beg0615a0701" n="0615a0701"/>但<anchor xml:id="end0615a0701"/>引证通教。只如今经般若 <lb ed="X" n="0615a08"/><lb ed="R092" n="0193a02"/>满门。亦引其事。若尔。瑞应应通四教。答。虽属三藏。 <lb ed="X" n="0615a09"/><lb ed="R092" n="0193a03"/>演小为大。引用该深。非谓部通四教。今擧一事见 <lb ed="X" n="0615a10"/><lb ed="R092" n="0193a04"/>意。乃以果例因。既三藏<persName>佛</persName>为境本。于色相上。四见 <lb ed="X" n="0615a11"/><lb ed="R092" n="0193a05"/>不同。是故。因亦四见也。问。净名疏云。三藏无文说 <lb ed="X" n="0615a12"/><lb ed="R092" n="0193a06"/>忍。義立则有。是以。瑞应若是三藏。则有文说忍耶。 <lb ed="X" n="0615a13"/><lb ed="R092" n="0193a07"/>答。三藏无文。盖无四忍之文。此与净名不同。又复 <lb ed="X" n="0615a14"/><lb ed="R092" n="0193a08"/>瑞应既云逮得。则非约断位名忍。还同義立。</p><p xml:id="pX24p0615a1418" cb:place="inline">△二 <lb ed="X" n="0615a15"/><lb ed="R092" n="0193a09"/>答。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0615a16"/><lb ed="R092" n="0193a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0615a1601">不也。<persName>世尊</persName>。<persName>如来</persName>在燃灯<persName>佛</persName>所。于法实无所得。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0615a17"/><lb ed="R092" n="0193a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0615a1701">以无相心。住般若中。離分别故。不见凡法。云何捨。 <lb ed="X" n="0615a18"/><lb ed="R092" n="0193a12"/>不见圣法。云何取。凡圣一如。有何所得。故云于法 <lb ed="X" n="0615a19"/><lb ed="R092" n="0193a13"/>实无所得。</p><p xml:id="pX24p0615a1905" cb:place="inline">△七愿净<persName>佛</persName>土。论云。依離障碍。十二种 <lb ed="X" n="0615a20"/><lb ed="R092" n="0193a14"/>中。为離小攀缘。作念修道。上虽<anchor xml:id="nkr_note_add_0615a2001" n="0615a2001"/><anchor xml:id="beg0615a2001" n="0615a2001"/>已<anchor xml:id="end0615a2001"/>多闻。尙小攀缘 <lb ed="X" n="0615a21"/><lb ed="R092" n="0193a15"/>作念故。文为三。初问。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0615a22"/><lb ed="R092" n="0193a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0615a2201">须菩提。于意云何。菩萨莊严<persName>佛</persName>土不。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0615a23"/><lb ed="R092" n="0193a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0615a2301"><persName>如来</persName>在燃灯<persName>佛</persName>所。于法既实无所得。云何菩萨而 <lb ed="X" n="0615a24"/><lb ed="R092" n="0193a18"/>取莊严<persName>佛</persName>土事。为欲断疑。故此示问。</p><p xml:id="pX24p0615a2415" cb:place="inline">△二答。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X24.0464.0615b" n="0615b"/> <lb ed="X" n="0615b01"/><lb ed="R092" n="0193b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0615b0101">不也。<persName>世尊</persName>。何以故莊严<persName>佛</persName>土者。即非莊严。是名莊严。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0615b02"/><lb ed="R092" n="0193b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0615b0201">天亲谓。莊严有二种。一者形相。二者第一義相。形 <lb ed="X" n="0615b03"/><lb ed="R092" n="0193b03"/>相者。若分别<persName>佛</persName>国土。是有为形相。即堕攀缘。第一 <lb ed="X" n="0615b04"/><lb ed="R092" n="0193b04"/>義相。虽取莊严<persName>佛</persName>国。而不分别形相。如是莊严。非 <lb ed="X" n="0615b05"/><lb ed="R092" n="0193b05"/>严而严。论所谓離小攀缘。疏家。不晓论本约修亡 <lb ed="X" n="0615b06"/><lb ed="R092" n="0193b06"/>相。而作土体解。释谓。形相指下三土。第一義相。即 <lb ed="X" n="0615b07"/><lb ed="R092" n="0193b07"/><name role="" type="person">常寂光土</name>者。缪矣。</p><p xml:id="pX24p0615b0708" cb:place="inline">△三述示。又二。初述成。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0615b08"/><lb ed="R092" n="0193b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0615b0801">是故。须菩提。诸菩萨摩诃萨。应如是生淸净心。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0615b09"/><lb ed="R092" n="0193b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0615b0901">应如是者。指前也。若取形相作念攀缘。则心不淸 <lb ed="X" n="0615b10"/><lb ed="R092" n="0193b10"/>净。淸净心者。離小攀缘心也。</p><p xml:id="pX24p0615b1012" cb:place="inline">△二劝诫。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0615b11"/><lb ed="R092" n="0193b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0615b1101">不应住色生心。不应住声香味触法生心。应无所住。 <lb ed="X" n="0615b12"/><lb ed="R092" n="0193b12"/>而生其心。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0615b13"/><lb ed="R092" n="0193b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0615b1301">论云。若念严净土者。则于色等事。分别味著。为離 <lb ed="X" n="0615b14"/><lb ed="R092" n="0193b14"/>此故。经云不应也。若住色等生心。不免攀缘。诫<anchor xml:id="nkr_note_add_0615b1401" n="0615b1401"/><anchor xml:id="beg0615b1401" n="0615b1401"/>已<anchor xml:id="end0615b1401"/> <lb ed="X" n="0615b15"/><lb ed="R092" n="0193b15"/>复劝。故云应生无所住心。即第一義心也。</p><p xml:id="pX24p0615b1517" cb:place="inline">△八成 <lb ed="X" n="0615b16"/><lb ed="R092" n="0193b16"/>熟众生。论云。依離障碍十二种中。为離捨众生故。 <lb ed="X" n="0615b17"/><lb ed="R092" n="0193b17"/>然上虽離取相攀缘。以净<persName>佛</persName>土。犹恐捨众生。为显 <lb ed="X" n="0615b18"/><lb ed="R092" n="0193b18"/>示不捨众生而成熟之。于此为二。初问。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0615b19"/><lb ed="R092" n="0194a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0615b1901">须菩提。譬如有人。身如<name role="" type="person">须弥山</name>王。于意云何。是身为 <lb ed="X" n="0615b20"/><lb ed="R092" n="0194a02"/>大不。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0615b21"/><lb ed="R092" n="0194a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0615b2101">论云。此显示。为成熟欲界众生故。彼罗睺阿修罗 <lb ed="X" n="0615b22"/><lb ed="R092" n="0194a04"/>王等。一切大身。量如须弥。尙不应见其自体。何况 <lb ed="X" n="0615b23"/><lb ed="R092" n="0194a05"/>馀者。此是擧譬。以修罗之身。如<name role="" type="person">须弥山</name>。终不自见。 <lb ed="X" n="0615b24"/><lb ed="R092" n="0194a06"/>如是大身。此显菩萨虽成熟众生。终不自见。谓我 <pb ed="X" xml:id="X24.0464.0615c" n="0615c"/> <lb ed="X" n="0615c01"/><lb ed="R092" n="0194a07"/>能成熟众生。何况馀行。岂应自取。以菩萨化道。多 <lb ed="X" n="0615c02"/><lb ed="R092" n="0194a08"/>生欲界故。云为成熟欲界众生。经意隐略。无合法 <lb ed="X" n="0615c03"/><lb ed="R092" n="0194a09"/>文。</p><p xml:id="pX24p0615c0302" cb:place="inline">△二答。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0615c04"/><lb ed="R092" n="0194a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0615c0401">须菩提言。甚大。<persName>世尊</persName>。何以故。<persName>佛</persName>说非身。是名大身。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0615c05"/><lb ed="R092" n="0194a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0615c0501">度物之心。旷周法界。故云甚大。<persName>佛</persName>说非身者。论云。 <lb ed="X" n="0615c06"/><lb ed="R092" n="0194a12"/>显示法无我故。无可度者。即第一義也。世谛有所 <lb ed="X" n="0615c07"/><lb ed="R092" n="0194a13"/>化众生。故云是名也。</p><p xml:id="pX24p0615c0709" cb:place="inline">△九远離随顺外论散乱。论 <lb ed="X" n="0615c08"/><lb ed="R092" n="0194a14"/>云。依離障碍十二种中。为離乐外散乱故。菩萨为 <lb ed="X" n="0615c09"/><lb ed="R092" n="0194a15"/>化众生。习学外论。众生既<anchor xml:id="nkr_note_add_0615c0901" n="0615c0901"/><anchor xml:id="beg0615c0901" n="0615c0901"/>已<anchor xml:id="end0615c0901"/>成熟。复须远離。言外 <lb ed="X" n="0615c10"/><lb ed="R092" n="0194a16"/>论者。彼土则四韦陀典。此方则莊老等书。虽言词 <lb ed="X" n="0615c11"/><lb ed="R092" n="0194a17"/>巧妙。而无诠证。乃属散乱。论云。为離乐外散乱故。 <lb ed="X" n="0615c12"/><lb ed="R092" n="0194a18"/>说四种因缘。显示此法勝异。一摄取福德。二天等 <lb ed="X" n="0615c13"/><lb ed="R092" n="0194b01"/>供养。三难作。四起<persName>如来</persName>等念。勝异者。般若勝法。异 <lb ed="X" n="0615c14"/><lb ed="R092" n="0194b02"/>外论故。准论分四。初摄取福德。又二。初示恒河沙 <lb ed="X" n="0615c15"/><lb ed="R092" n="0194b03"/>喩。二以福德挍量。初又二。初问。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0615c16"/><lb ed="R092" n="0194b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0615c1601">须菩提。如恒河中所有沙数。如是沙等恒河。于意云 <lb ed="X" n="0615c17"/><lb ed="R092" n="0194b05"/>何。是诸恒河沙。寧为多不。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0615c18"/><lb ed="R092" n="0194b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0615c1801">有人读此云。如恒河沙为句。数如是沙等恒河。以 <lb ed="X" n="0615c19"/><lb ed="R092" n="0194b07"/>数字作句头。上声呼者。非也。此须依无著论读文。 <lb ed="X" n="0615c20"/><lb ed="R092" n="0194b08"/>论牒文谓。如恒河沙数等。数字句末。去声呼之。恒 <lb ed="X" n="0615c21"/><lb ed="R092" n="0194b09"/>河者。或云<name role="" type="person">恒伽河</name>。或云<name role="" type="person">殑伽河</name>。孤山云。<name role="" type="person">恒伽河</name>。此 <lb ed="X" n="0615c22"/><lb ed="R092" n="0194b10"/>云天堂来。彼土外书说。此河。从<name role="" type="person">摩醯首罗</name>耳中流 <lb ed="X" n="0615c23"/><lb ed="R092" n="0194b11"/>出故。又此河。从雪山顶<name role="" type="person">无热恼池</name>出。见其从高处 <lb ed="X" n="0615c24"/><lb ed="R092" n="0194b12"/>来。故云从天堂来。其河沙细如<g ref="#CB15097">面</g>。大论云。此河是 <pb ed="X" xml:id="X24.0464.0616a" n="0616a"/> <lb ed="X" n="0616a01"/><lb ed="R092" n="0194b13"/><persName>佛</persName>生处游行处。弟子眼见故。多擧为喩。问。恒河沙 <lb ed="X" n="0616a02"/><lb ed="R092" n="0194b14"/>为幾许。答。一切算数所不能知。唯<persName>佛</persName>与法身菩萨。 <lb ed="X" n="0616a03"/><lb ed="R092" n="0194b15"/>能知其数。</p><p xml:id="pX24p0616a0305" cb:place="inline">△二答。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0616a04"/><lb ed="R092" n="0194b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0616a0401">须菩提言。甚多。<persName>世尊</persName>。但诸恒河尙多无数。何况其沙。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0616a05"/><lb ed="R092" n="0194b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0616a0501">△二以福德挍量。又二。初擧施宝福多。二显持经 <lb ed="X" n="0616a06"/><lb ed="R092" n="0194b18"/>福勝。初又二。初问。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0616a07"/><lb ed="R092" n="0195a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0616a0701">须菩提。我今实言告汝。若有善男子善女人。以七宝 <lb ed="X" n="0616a08"/><lb ed="R092" n="0195a02"/>满尔所恒河沙数三千大千世界。以用佈施。得福多 <lb ed="X" n="0616a09"/><lb ed="R092" n="0195a03"/>不。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0616a10"/><lb ed="R092" n="0195a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0616a1001">然此挍量愈显福重。经擧无为事。假设况喩也。天 <lb ed="X" n="0616a11"/><lb ed="R092" n="0195a05"/>亲云。前文<anchor xml:id="nkr_note_add_0616a1101" n="0616a1101"/><anchor xml:id="beg0616a1101" n="0616a1101"/>已<anchor xml:id="end0616a1101"/>说三千譬喩。如明福多。今褈说无量 <lb ed="X" n="0616a12"/><lb ed="R092" n="0195a06"/>三千世界。故不先说此喩。为渐化众生。令生信心。 <lb ed="X" n="0616a13"/><lb ed="R092" n="0195a07"/>须知此二番挍量。以福验智。行位浅深次第。为渐 <lb ed="X" n="0616a14"/><lb ed="R092" n="0195a08"/>化耳。然第十八住处。复有挍量施宝者何。当知。第 <lb ed="X" n="0616a15"/><lb ed="R092" n="0195a09"/>十八文有二番。非行位浅深。乃泛擧挍量。一者明 <lb ed="X" n="0616a16"/><lb ed="R092" n="0195a10"/><persName>如来</persName>心。具足设施法利。虽说是经获利。过七宝布 <lb ed="X" n="0616a17"/><lb ed="R092" n="0195a11"/>施。<persName>如来</persName>之心。实不作是念。为显此故挍量。二者劝 <lb ed="X" n="0616a18"/><lb ed="R092" n="0195a12"/>奖。灭後弘持是经者。心无染著。其福过七宝佈施。 <lb ed="X" n="0616a19"/><lb ed="R092" n="0195a13"/>显流通福勝。此复挍量。前後大相。各有其意。</p><p xml:id="pX24p0616a1918" cb:place="inline">△二 <lb ed="X" n="0616a20"/><lb ed="R092" n="0195a14"/>答。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0616a21"/><lb ed="R092" n="0195a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0616a2101">须菩提言。甚多。<persName>世尊</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0616a22"/><lb ed="R092" n="0195a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0616a2201">△二显持经福勝。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0616a23"/><lb ed="R092" n="0195a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0616a2301"><persName>佛</persName>告须菩提。若善男子善女人。于此经中。乃至受持 <lb ed="X" n="0616a24"/><lb ed="R092" n="0195a18"/>四句偈等。为他人说。而此福德。勝前福德。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X24.0464.0616b" n="0616b"/> <lb ed="X" n="0616b01"/><lb ed="R092" n="0195b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0616b0101">受持四句得福。过河沙七宝佈施者。显般若尊极 <lb ed="X" n="0616b02"/><lb ed="R092" n="0195b02"/>故也。</p><p xml:id="pX24p0616b0203" cb:place="inline">△二人天供养。为二。初擧分说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0616b03"/><lb ed="R092" n="0195b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0616b0301">复次。须菩提。随说是经。乃至四句偈等。当知此处一 <lb ed="X" n="0616b04"/><lb ed="R092" n="0195b04"/>切世间天人阿修罗。皆<persName>应供</persName>养。如<persName>佛</persName>塔庙。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0616b05"/><lb ed="R092" n="0195b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0616b0501">然。如何略说四句。能感天人供养。当知。四句虽少。 <lb ed="X" n="0616b06"/><lb ed="R092" n="0195b06"/>所诠理等。即是<persName>如来</persName>法身。然如何略说四句者。具 <lb ed="X" n="0616b07"/><lb ed="R092" n="0195b07"/>云塔婆。此翻方坟。亦名圆冢。庙者。梵云支提。此云 <lb ed="X" n="0616b08"/><lb ed="R092" n="0195b08"/>灵庙。杂心论云。无舍利曰支提。</p><p xml:id="pX24p0616b0813" cb:place="inline">△二况具持。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0616b09"/><lb ed="R092" n="0195b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0616b0901">何况有人尽能受持读诵。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0616b10"/><lb ed="R092" n="0195b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0616b1001">持说四句。尙获是福。况能具持。其功可知矣。受持 <lb ed="X" n="0616b11"/><lb ed="R092" n="0195b11"/>读诵者。论云。受者习诵故。持者不忘故。若读若诵。 <lb ed="X" n="0616b12"/><lb ed="R092" n="0195b12"/>此说受持因故。为欲受故读。为欲持故诵。释曰。受 <lb ed="X" n="0616b13"/><lb ed="R092" n="0195b13"/>其能诠文。持于所诠義。读诵者。释成受持也。天亲 <lb ed="X" n="0616b14"/><lb ed="R092" n="0195b14"/>云。受持修行。依总持法。读诵修行。依闻慧廣。释曰。 <lb ed="X" n="0616b15"/><lb ed="R092" n="0195b15"/>受持二字。总说所诠義。则总览任持。其義属思。读 <lb ed="X" n="0616b16"/><lb ed="R092" n="0195b16"/>诵二字。总说能诠文。则经卷中闻。由闻故思義。思 <lb ed="X" n="0616b17"/><lb ed="R092" n="0195b17"/>義即修三慧具矣。若大论谓。信力故受。念力故持。 <lb ed="X" n="0616b18"/><lb ed="R092" n="0195b18"/>对文曰读。背文曰诵。释曰。此单就能诠文。由受持 <lb ed="X" n="0616b19"/><lb ed="R092" n="0196a01"/>故有读诵。则三论所说。乃能所单复不同。各取義 <lb ed="X" n="0616b20"/><lb ed="R092" n="0196a02"/>释。</p><p xml:id="pX24p0616b2002" cb:place="inline">△三难作。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0616b21"/><lb ed="R092" n="0196a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0616b2101">须菩提。当知是人成就最上第一稀有之法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0616b22"/><lb ed="R092" n="0196a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0616b2201">大论云。般若甚深。无相可取。可信可受。若能信受。 <lb ed="X" n="0616b23"/><lb ed="R092" n="0196a05"/>是为稀有。如人空中种植。是为甚难。</p><p xml:id="pX24p0616b2315" cb:place="inline">△四起<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0616b24"/><lb ed="R092" n="0196a06"/>等念。分二。初三宝体同。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X24.0464.0616c" n="0616c"/> <lb ed="X" n="0616c01"/><lb ed="R092" n="0196a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0616c0101">若是经典所在之处。则为有<persName>佛</persName>若尊重弟子。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0616c02"/><lb ed="R092" n="0196a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0616c0201">若是经典。即法宝也。则为有<persName>佛</persName>。即<persName>佛</persName>宝也。若尊重 <lb ed="X" n="0616c03"/><lb ed="R092" n="0196a09"/>弟子。即僧宝也。诸文三宝。以理具为同体。以<persName>佛</persName>世 <lb ed="X" n="0616c04"/><lb ed="R092" n="0196a10"/>为别相。灭後为住持。今束而言之。不出事理。则<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0616c05"/><lb ed="R092" n="0196a11"/>世灭後。通云相从。相因而有。故云相从。因太子成 <lb ed="X" n="0616c06"/><lb ed="R092" n="0196a12"/>道故。今有刻檀之像。因四辩所宣故。今有黄卷之 <lb ed="X" n="0616c07"/><lb ed="R092" n="0196a13"/>法。因五人证果故。今有剃染之僧。因<persName>佛</persName>世三。有灭 <lb ed="X" n="0616c08"/><lb ed="R092" n="0196a14"/>後三。故云相从三宝。此属事也。今文则同体三宝。 <lb ed="X" n="0616c09"/><lb ed="R092" n="0196a15"/>于般若法宝中。具足<persName>佛</persName>僧理也。</p><p xml:id="pX24p0616c0913" cb:place="inline">△二空生问名。又 <lb ed="X" n="0616c10"/><lb ed="R092" n="0196a16"/>二。初问。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0616c11"/><lb ed="R092" n="0196a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0616c1101">尔时。须菩提白<persName>佛</persName>言。<persName>世尊</persName>。当何名此经。我等云何奉 <lb ed="X" n="0616c12"/><lb ed="R092" n="0196a18"/>持。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0616c13"/><lb ed="R092" n="0196b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0616c1301">既闻勝法。为欲奉持。须知名字。故发问也。</p><p xml:id="pX24p0616c1317" cb:place="inline">△二答。 <lb ed="X" n="0616c14"/><lb ed="R092" n="0196b02"/>又二。初立名。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0616c15"/><lb ed="R092" n="0196b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0616c1501"><persName>佛</persName>告须菩提。是经名为金刚般若波罗蜜。以是名字。 <lb ed="X" n="0616c16"/><lb ed="R092" n="0196b04"/>汝当奉持。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0616c17"/><lb ed="R092" n="0196b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0616c1701">△二受持。又二。初離执。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0616c18"/><lb ed="R092" n="0196b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0616c1801">所以者何。须菩提。<persName>佛</persName>说般若波罗蜜。即非般若波罗 <lb ed="X" n="0616c19"/><lb ed="R092" n="0196b07"/>蜜。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0616c20"/><lb ed="R092" n="0196b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0616c2001">论云。于中说者。为他直说故。授者教授他故。显示 <lb ed="X" n="0616c21"/><lb ed="R092" n="0196b09"/>此乐外论散乱对治。此法勝异<anchor xml:id="nkr_note_add_0616c2101" n="0616c2101"/><anchor xml:id="beg0616c2101" n="0616c2101"/>已<anchor xml:id="end0616c2101"/>。于如是法中。或 <lb ed="X" n="0616c22"/><lb ed="R092" n="0196b10"/>起如言执義。为对治彼未来罪故。经言<persName>佛</persName>说般若 <lb ed="X" n="0616c23"/><lb ed="R092" n="0196b11"/>波罗蜜即非般若波罗蜜。为对治未来奉持者。谓 <lb ed="X" n="0616c24"/><lb ed="R092" n="0196b12"/>此经勝异。如言起执。为亡言说相故。经云即非。不 <pb ed="X" xml:id="X24.0464.0617a" n="0617a"/> <lb ed="X" n="0617a01"/><lb ed="R092" n="0196b13"/>须加是名句也。如隋译亦无此句。</p><p xml:id="pX24p0617a0114" cb:place="inline">△审问。又二。初 <lb ed="X" n="0617a02"/><lb ed="R092" n="0196b14"/>问。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0617a03"/><lb ed="R092" n="0196b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0617a0301">须菩提。于意云何。<persName>如来</persName>有所说法不。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0617a04"/><lb ed="R092" n="0196b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0617a0401">论云。故如般若波罗蜜非波罗蜜。如是亦无有馀 <lb ed="X" n="0617a05"/><lb ed="R092" n="0196b17"/>法<persName>如来</persName>说者。然何故。此有所说耶。为显此義故。经 <lb ed="X" n="0617a06"/><lb ed="R092" n="0196b18"/>言于意云何<persName>如来</persName>有所说法不。</p><p xml:id="pX24p0617a0613" cb:place="inline">△二答。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0617a07"/><lb ed="R092" n="0197a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0617a0701">须菩提白<persName>佛</persName>言。<persName>世尊</persName>。<persName>如来</persName>无所说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0617a08"/><lb ed="R092" n="0197a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0617a0801">了知<persName>如来</persName>依第一義谛说法。显示自相及平等相。 <lb ed="X" n="0617a09"/><lb ed="R092" n="0197a03"/>故说无所说也。</p><p xml:id="pX24p0617a0907" cb:place="inline">△十色及众生身搏取中观破相 <lb ed="X" n="0617a10"/><lb ed="R092" n="0197a04"/>应行。论云。依離障碍十二种中。为離于影像相。自 <lb ed="X" n="0617a11"/><lb ed="R092" n="0197a05"/>在中无功方便。故虽不散动。尙执名色。故论谓。世 <lb ed="X" n="0617a12"/><lb ed="R092" n="0197a06"/>界微尘。彼不限量攀缘作意。菩萨恒于世界。攀缘 <lb ed="X" n="0617a13"/><lb ed="R092" n="0197a07"/>作意修习。故设巧便。以名色同彼尘界观破。疏。以 <lb ed="X" n="0617a14"/><lb ed="R092" n="0197a08"/>此作依正二法明之者。不然也。须知。此唯五蕴正 <lb ed="X" n="0617a15"/><lb ed="R092" n="0197a09"/>报。以一切世间中。不过名与色。为破名色和合自 <lb ed="X" n="0617a16"/><lb ed="R092" n="0197a10"/>在之执。故设巧便。以微尘世界言之。且色即色蕴。 <lb ed="X" n="0617a17"/><lb ed="R092" n="0197a11"/>论谓色身。以四大同彼外色故。经云微尘也。众生 <lb ed="X" n="0617a18"/><lb ed="R092" n="0197a12"/>即四蕴。论谓众生身。亦如三种世间。義通依正。此 <lb ed="X" n="0617a19"/><lb ed="R092" n="0197a13"/>即正报世界也。于此为二。初破色身影像。二破众 <lb ed="X" n="0617a20"/><lb ed="R092" n="0197a14"/>生身影像。色及众生。皆云影像者。正是大乘体法 <lb ed="X" n="0617a21"/><lb ed="R092" n="0197a15"/>观相。如形外之影。镜中之像。俱不实也。且初破色 <lb ed="X" n="0617a22"/><lb ed="R092" n="0197a16"/>身为二。初细䴲方便。又二。初问。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0617a23"/><lb ed="R092" n="0197a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0617a2301">须菩提。于意云何。三千大千世界所有微尘。是为多 <lb ed="X" n="0617a24"/><lb ed="R092" n="0197a18"/>不。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X24.0464.0617b" n="0617b"/> <lb ed="X" n="0617b01"/><lb ed="R092" n="0197b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0617b0101">世界由聚尘成立。今还细䴲为尘。显世界空无有 <lb ed="X" n="0617b02"/><lb ed="R092" n="0197b02"/>体。色身何立。则唯见微尘。假设为问。是为多不。</p><p xml:id="pX24p0617b0219" cb:place="inline">△ <lb ed="X" n="0617b03"/><lb ed="R092" n="0197b03"/>二答。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0617b04"/><lb ed="R092" n="0197b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0617b0401">须菩提言。甚多。<persName>世尊</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0617b05"/><lb ed="R092" n="0197b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0617b0501">△二不念方便。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0617b06"/><lb ed="R092" n="0197b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0617b0601">须菩提。诸微尘。<persName>如来</persName>说非微尘。是名微尘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0617b07"/><lb ed="R092" n="0197b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0617b0701">世界虽末作微尘。不复可念微尘为实。以慧眼观 <lb ed="X" n="0617b08"/><lb ed="R092" n="0197b08"/>之。实性本无。有何可得。是故。<persName>如来</persName>说非微尘。是名 <lb ed="X" n="0617b09"/><lb ed="R092" n="0197b09"/>微尘。则第一義故。无可念者。谓不念方便。以世谛。 <lb ed="X" n="0617b10"/><lb ed="R092" n="0197b10"/>则有是微尘。谓细䴲方便。疏易谓初破界为尘。二 <lb ed="X" n="0617b11"/><lb ed="R092" n="0197b11"/>破尘空界。如是则二谛義昧。依论则善。</p><p xml:id="pX24p0617b1116" cb:place="inline">△二破众 <lb ed="X" n="0617b12"/><lb ed="R092" n="0197b12"/>生身影像。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0617b13"/><lb ed="R092" n="0197b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0617b1301"><persName>如来</persName>说世界非世界。是名世界。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0617b14"/><lb ed="R092" n="0197b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0617b1401">楞严谓。云何名为众生世界。世为迁流。界为方位。 <lb ed="X" n="0617b15"/><lb ed="R092" n="0197b15"/>论云。但以名身。意众生世。唯不念方便。不复说细 <lb ed="X" n="0617b16"/><lb ed="R092" n="0197b16"/>末方便。是则心但有名而无体质。故不说细䴲。以 <lb ed="X" n="0617b17"/><lb ed="R092" n="0197b17"/>实性无故。名身亦非。故云非世界也。</p><p xml:id="pX24p0617b1715" cb:place="inline">△十一明供 <lb ed="X" n="0617b18"/><lb ed="R092" n="0197b18"/>养<persName>如来</persName>。论云。依離障碍十二种中。为離不具福资 <lb ed="X" n="0617b19"/><lb ed="R092" n="0198a01"/>粮故。上虽观破名色。而福德未具。欲具福资粮。须 <lb ed="X" n="0617b20"/><lb ed="R092" n="0198a02"/>供养<persName>如来</persName>。于此为二。初问。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0617b21"/><lb ed="R092" n="0198a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0617b2101">须菩提。于意云何。可以三十二相见<persName>如来</persName>不。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0617b22"/><lb ed="R092" n="0198a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0617b2201">大论谓。三十二相。莊严丈六之身。</p><p xml:id="pX24p0617b2214" cb:place="inline">△二答。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0617b23"/><lb ed="R092" n="0198a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX24p0617b2301">不也。<persName>世尊</persName>。不可以三十二相得见<persName>如来</persName>。何以故。<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0617b24"/><lb ed="R092" n="0198a06"/>说三十二相。即是非相。是名三十二相。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X24.0464.0617c" n="0617c"/> <lb ed="X" n="0617c01"/><lb ed="R092" n="0198a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX24p0617c0101">疏云。三十二相。即父母生身也。即是非相。乃真如 <lb ed="X" n="0617c02"/><lb ed="R092" n="0198a08"/>法身也。所以唯示生身。不云法性身者。盖菩萨行 <lb ed="X" n="0617c03"/><lb ed="R092" n="0198a09"/>般若时。多生欲界。是故亲近<persName>如来</persName>。且言生身。若法 <lb ed="X" n="0617c04"/><lb ed="R092" n="0198a10"/>性身者。大论云。法性身<persName>佛</persName>为法身菩萨说法。荆溪 <lb ed="X" n="0617c05"/><lb ed="R092" n="0198a11"/>谓。此约界外。得作此说。今谓不然。若谓般若教主。 <lb ed="X" n="0617c06"/><lb ed="R092" n="0198a12"/>唯生身者。同古师之非。妙玄引古云。般若明空荡 <lb ed="X" n="0617c07"/><lb ed="R092" n="0198a13"/>相。未明<persName>佛</persName>性常住。犹是无常八十年<persName>佛</persName>。智者。以大 <lb ed="X" n="0617c08"/><lb ed="R092" n="0198a14"/>论生法二身难。谓生身同人法。法性身<persName>佛</persName>。为法身 <lb ed="X" n="0617c09"/><lb ed="R092" n="0198a15"/>菩萨说法。听法之象。尙非生死。何况<persName>佛</persName>耶。荆溪谓。 <lb ed="X" n="0617c10"/><lb ed="R092" n="0198a16"/>只约一身。分生法难。若尔。岂得唯局生身耶。所以 <lb ed="X" n="0617c11"/><lb ed="R092" n="0198a17"/>此中。召问空生。可以三十二相见<persName>如来</persName>不。由是答 <lb ed="X" n="0617c12"/><lb ed="R092" n="0198a18"/>云。不也<persName>世尊</persName>。不可以三十二相得见<persName>如来</persName>。且三十 <lb ed="X" n="0617c13"/><lb ed="R092" n="0198b01"/>二相。乃分段生灭之身。焉以此身。见般若教主。论 <lb ed="X" n="0617c14"/><lb ed="R092" n="0198b02"/>云。亲近供养<persName>如来</persName>时。不应以相成就见<persName>如来</persName>。云何 <lb ed="X" n="0617c15"/><lb ed="R092" n="0198b03"/>应见。见第一義法身故。相成就。即三十二相。第一 <lb ed="X" n="0617c16"/><lb ed="R092" n="0198b04"/>義法身。即是非相。良由般若通被三教。<persName>佛</persName>须生法 <lb ed="X" n="0617c17"/><lb ed="R092" n="0198b05"/>二身。若别圆人。依中观用业识。见<persName>佛</persName>住实理故。睹 <lb ed="X" n="0617c18"/><lb ed="R092" n="0198b06"/>三十二相即是法身非相。由即法故。称性而见。示 <lb ed="X" n="0617c19"/><lb ed="R092" n="0198b07"/>现无穷。不须现起。即劣见勝。故云。是名三十二相。 <lb ed="X" n="0617c20"/><lb ed="R092" n="0198b08"/>若通人。依空观事识。但见分齐之身。不见法身非 <lb ed="X" n="0617c21"/><lb ed="R092" n="0198b09"/>相。今经从勝而说。正见法性勝应之相也。问。大论 <lb ed="X" n="0617c22"/><lb ed="R092" n="0198b10"/>明法性身<persName>佛</persName>为法身菩萨说法。荆溪或云。此约界 <lb ed="X" n="0617c23"/><lb ed="R092" n="0198b11"/>外。得作此说。或云。只约一身。而分生法。二文似异。 <lb ed="X" n="0617c24"/><lb ed="R092" n="0198b12"/>若为甄别。答。二文本一。不应异求。何也。若约相论。 <pb ed="X" xml:id="X24.0464.0618a" n="0618a"/> <lb ed="X" n="0618a01"/><lb ed="R092" n="0198b13"/>则尊特之相。乃界外之色。分段土本无是相。若界 <lb ed="X" n="0618a02"/><lb ed="R092" n="0198b14"/>外機兴。是亦应之。故谓此约界外得作此说也。若 <lb ed="X" n="0618a03"/><lb ed="R092" n="0198b15"/>约体说。只是一<persName>佛</persName>。为機故现勝现劣。所谓只约一 <lb ed="X" n="0618a04"/><lb ed="R092" n="0198b16"/>身而分生法。如大论云。<persName>佛</persName>欲说般若波罗蜜。坐师 <lb ed="X" n="0618a05"/><lb ed="R092" n="0198b17"/>子座。现最勝身。光明色像。威德巍巍。以此神力。感 <lb ed="X" n="0618a06"/><lb ed="R092" n="0198b18"/>动众生。其有信者。皆至阿耨菩提。其中疑者。<persName>佛</persName>示 <lb ed="X" n="0618a07"/><lb ed="R092" n="0199a01"/>常身。便得信解。而各谓言。今所见者。是<persName>佛</persName>真身。乃 <lb ed="X" n="0618a08"/><lb ed="R092" n="0199a02"/>至。<persName>佛</persName>初生时。初成道初转轮时。皆以此身。如是思 <lb ed="X" n="0618a09"/><lb ed="R092" n="0199a03"/>唯。是<persName>佛</persName>真身。以此而知。乃从丈六常所见身。于般 <lb ed="X" n="0618a10"/><lb ed="R092" n="0199a04"/>若初会。现起尊崇。应界外法性之众。其有不宜见 <lb ed="X" n="0618a11"/><lb ed="R092" n="0199a05"/>者。复隐尊<anchor xml:id="nkr_note_add_0618a1101" n="0618a1101"/><anchor xml:id="beg0618a1101" n="0618a1101"/>崇<anchor xml:id="end0618a1101"/>。还现生身。以此生身。备历般若诸会。 <lb ed="X" n="0618a12"/><lb ed="R092" n="0199a06"/>若尔。只是一身现勝现劣。以此准知。二文同辙。无 <lb ed="X" n="0618a13"/><lb ed="R092" n="0199a07"/>异求也。问。示现现起。同异如何。答。尊特是一。<anchor xml:id="nkr_note_add_0618a1301" n="0618a1301"/><anchor xml:id="beg0618a1301" n="0618a1301"/>但<anchor xml:id="end0618a1301"/>相 <lb ed="X" n="0618a14"/><lb ed="R092" n="0199a08"/>好有异。相异故。有须现不须现。有分齐无分齐之 <lb ed="X" n="0618a15"/><lb ed="R092" n="0199a09"/>异也。同故。同是花台之相。故法花疏。明单现尊特。 <lb ed="X" n="0618a16"/><lb ed="R092" n="0199a10"/>记中指同。目连不穷其声。止观明目连不穷其声。 <lb ed="X" n="0618a17"/><lb ed="R092" n="0199a11"/>辅行谓。坐花台受职之身。亦此相也。故知。荆溪二 <lb ed="X" n="0618a18"/><lb ed="R092" n="0199a12"/>处。特此互指者。为彰尊特是一。示现。即花台之相 <lb ed="X" n="0618a19"/><lb ed="R092" n="0199a13"/>故也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0618a20"/><lb ed="R092" n="0199a14"/> <lb ed="X" n="0618a21"/><lb ed="R092" n="0199a15"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>金刚般若波罗蜜经<anchor xml:id="nkr_note_add_0618a2101" n="0618a2101"/><anchor xml:id="beg0618a2101" n="0618a2101"/>采<anchor xml:id="end0618a2101"/>微卷上</cb:jhead></cb:juan> </cb:div></body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0604a0601" to="#end0604a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">采</lem><rdg wit="#wit.orig">辨</rdg></app> <app from="#beg0604a1301" to="#end0604a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0604a1501" to="#end0604a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0604a1601" to="#end0604a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">采</lem><rdg wit="#wit.orig">辨</rdg></app> <app from="#beg0604a1602" to="#end0604a1602"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">采</lem><rdg wit="#wit.orig">辨</rdg></app> <app from="#beg0605b2001" to="#end0605b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0605c0601" to="#end0605c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0605c1001" to="#end0605c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0606b0801" to="#end0606b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0606b1601" to="#end0606b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0606c0701" to="#end0606c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0606c2301" to="#end0606c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0606c2401" to="#end0606c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0607a2001" to="#end0607a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0607b1501" to="#end0607b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">敛</lem><rdg wit="#wit.orig">敛</rdg></app> <app from="#beg0607b1801" to="#end0607b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0607b2301" to="#end0607b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0607c0101" to="#end0607c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0607c0501" to="#end0607c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0607c1501" to="#end0607c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0607c1601" to="#end0607c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0607c1701" to="#end0607c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0609a1201" to="#end0609a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0609c2001" to="#end0609c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0610b0501" to="#end0610b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0610c0701" to="#end0610c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0611a0901" to="#end0611a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0611a0902" to="#end0611a0902"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0612a1701" to="#end0612a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0612c2201" to="#end0612c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0613a0101" to="#end0613a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0613a1501" to="#end0613a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0613a1801" to="#end0613a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0613b2401" to="#end0613b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0613c0901" to="#end0613c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0614a2301" to="#end0614a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0614a2401" to="#end0614a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0614b0801" to="#end0614b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0614b1601" to="#end0614b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0614b1701" to="#end0614b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0614b1702" to="#end0614b1702"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0614b1901" to="#end0614b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0614c0401" to="#end0614c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0614c0601" to="#end0614c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0615a0701" to="#end0615a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0615a2001" to="#end0615a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0615b1401" to="#end0615b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0615c0901" to="#end0615c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0616a1101" to="#end0616a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0616c2101" to="#end0616c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0618a1101" to="#end0618a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">崇</lem><rdg wit="#wit.orig">祟</rdg></app> <app from="#beg0618a1301" to="#end0618a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0618a2101" to="#end0618a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">采</lem><rdg wit="#wit.orig">辨</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="xuzang-notes"> <head>卍续藏 挍注</head> <p> <note n="0607001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0607001">令疑今</note> <note n="0608001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0608001">诚疑诫</note> <note n="0612001" resp="#resp4" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0612001">立疑玄</note> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0604a0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0604a0601">采【CB】，辨【卍续】</note> <note n="0604a1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0604a1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0604a1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0604a1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0604a1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0604a1601">采【CB】，辨【卍续】</note> <note n="0604a1602" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0604a1602">采【CB】，辨【卍续】</note> <note n="0605b2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0605b2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0605c0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0605c0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0605c1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0605c1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0606b0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0606b0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0606b1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0606b1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0606c0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0606c0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0606c2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0606c2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0606c2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0606c2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0607a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0607a2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0607b1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0607b1501">敛【CB】，敛【卍续】</note> <note n="0607b1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0607b1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0607b2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0607b2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0607c0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0607c0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0607c0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0607c0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0607c1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0607c1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0607c1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0607c1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0607c1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0607c1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0609a1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0609a1201">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0609c2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0609c2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0610b0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0610b0501">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0610c0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0610c0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0611a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0611a0901">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0611a0902" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0611a0902">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0612a1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0612a1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0612c2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0612c2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0613a0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0613a0101">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0613a1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0613a1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0613a1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0613a1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0613b2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0613b2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0613c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0613c0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0614a2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0614a2301">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0614a2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0614a2401">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0614b0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0614b0801">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0614b1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0614b1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0614b1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0614b1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0614b1702" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0614b1702">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0614b1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0614b1901">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0614c0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0614c0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0614c0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0614c0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0615a0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0615a0701">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0615a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0615a2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0615b1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0615b1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0615c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0615c0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0616a1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0616a1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0616c2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0616c2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0618a1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0618a1101">崇【CB】，祟【卍续】</note> <note n="0618a1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0618a1301">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0618a2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0618a2101">采【CB】，辨【卍续】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>